Fələq surəsi — Ayə 5

Söz izahı:

• حَاسِد — həsəd aparan, başqasının nemətinə göz dikən şəxs.
• حَسَدَ — həsəd etmək; yəni başqasına verilmiş nemətin ondan yox olmasını istəmək və buna görə ona zərər yetirməyə çalışmaq.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə Fələq surəsinin son ayəsidir və Allah-Təala Öz Rəsuluna (sallallahu aleyhi və səlləm) və bütün möminlərə öyrədir ki, hər cür şərdən Ona sığınsınlar. Burada xüsusi olaraq həsəd aparan şəxsin şərindən Allaha pənah aparmaq əmr olunur.

Həsəd elə bir xəstəlikdir ki, insan başqasına Allahın bəxş etdiyi neməti — istər sağlamlıq, istər var-dövlət, istər elm, istər uşaq, istərsə də başqa bir yaxşılıq olsun — görəndə onun o nemətdən məhrum olmasını arzulayır. Bu, yalnız qəlbdə qalan bir arzu deyil; ayədəki "إِذَا حَسَدَ" — "həsəd etdiyi zaman" ifadəsi göstərir ki, həsəd qəlbdə qalmaqla kifayətlənmir, sahibini əmələ, sözə və ya hərəkətə sövq edir. Həsədçi öz içindəki qısqanclıq hissini büruzə verdikdə, həsəd etdiyi şəxsə zərər yetirməyə, onun nemətinin əldən getməsinə çalışır. Ona görə də Allah bizə buyurur ki, belə bir şəxsin şərindən Ona sığınaq.

Bu ayədə diqqət yetirilməli olan incə bir məqam var: həsədçinin şəri onun həsəd etdiyi anda, yəni həsədini həyata keçirməyə başladığı zaman daha qorxuludur. Çünki o zaman həsədçi artıq yalnız qəlbi xəstə bir insan deyil, başqasına zərər yetirməyə hazır bir şəxsə çevrilir. Buna görə də ayə bizə öyrədir ki, bu cür şərdən Allaha sığınmaq vacibdir.

Ey mömin qardaşım və bacım! Bil ki, həsəd insanın qəlbini yeyib bitirən, onu narahat edən, hətta bəzən gecə-gündüz rahatlıqdan məhrum edən bir xəstəlikdir. Həsədçi heç vaxt rahat olmaz, çünki o, başqalarının əlində olan nemətlərə baxdıqca öz içindəki acığı artırar. Amma sən, ey mömin, bu xəstəlikdən uzaq dur! Allahın sənə verdiyi nemətlərə şükür et, başqalarına verilən nemətlərə isə sevin və onlar üçün Allaha dua et. Bu, qəlbinin pak qalmasına və Allahın sənə daha çox nemət bəxş etməsinə səbəb olar.

Unutma ki, həsədçinin ən böyük zərəri əslində özünə dəyir. Çünki o, Allaha qarşı etiraz edir — sanki deyir: "Niyə bu neməti ona verdin?" Halbuki bütün nemətlərin sahibi Allahdır və O, istədiyinə istədiyi qədər verər. Möminin vəzifəsi isə Allahın verdiyinə razı qalmaq, şükür etmək və həsədçinin şərindən Allaha sığınmaqdır.

Bu ayə bizə həm də öyrədir ki, həsədçinin şərri yalnız maddi zərərlə məhdudlaşmır; bəzən o, sehr, cadu, pis söz və ya başqa yollarla insana zərər yetirməyə çalışır. Ona görə də Fələq surəsi bizə bu cür şərlərdən Allaha sığınmağı öyrədir. Sən də hər gün bu surəni oxu, Allaha sığın və Onun hifzini dilə. Allah hər şeyə qadirdir və yalnız O, bütün şərlərdən qoruyandır.