سوره یوسف — آیه 19

معانی کلمات:

• سَیّارَة: گروهی از مسافران که با هم سفر میکردند و کاروانی را تشکیل میدادند.
• وارِد: کسی که برای آوردن آب به سراغ چاه یا منبع آب فرستاده میشود.
• أَدلیٰ: دلوی خود را به چاه آویخت و فرو فرستاد.
• أَسَرّوهُ: او را پنهان کردند و امرش را پوشیده داشتند.
• بِضاعَة: کالای تجاری و سرمایهای که برای خرید و فروش همراه دارند.

تفسیر آیه:

پس از آنکه برادران یوسف او را در چاه انداختند و او مدتی در آنجا ماند، سرانجام کاروانی از مسافران از راه رسید و در نزدیکی آن چاه فرود آمدند. آنان شخصی را مأمور کردند تا برایشان آب بیاورد. آن شخص دلو خود را در چاه فرستاد و چون آن را بالا کشید، یوسف به دلو آویزان شده بود و از چاه بیرون آمد. او با دیدن این صحنه، از شدت شادی فریاد زد: «مژده باد! این یک پسر جوان و زیباست!» او و همراهانش که به او پیوسته بودند، تصمیم گرفتند یوسف را از بقیه کاروان پنهان کنند تا او را به عنوان یک کالای تجاری به فروش برسانند و سود ببرند. آنان یوسف را پنهانی به عنوان متاعی برای تجارت معرفی کردند و گفتند که این کالایی است که با خود آوردهاند. اما خداوند از تمام نقشهها و کارهایی که آنان در حق یوسف انجام میدادند، کاملاً آگاه بود و هیچ چیز بر او پوشیده نماند.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه نشان میدهد که خداوند هرگز بندگان مؤمن و صبور خود را فراموش نمیکند و در سختترین لحظات، راه نجاتی برای آنان فراهم میسازد؛ همانگونه که یوسف را از دل چاه نجات داد.
• سنت الهی بر این است که آزمایشهای سخت، مقدمهای برای رسیدن به عزت و مقامهای بزرگ است؛ پس مؤمن نباید از سختیها ناامید شود.
• پنهانکاری و نیرنگ برای رسیدن به مال و منافع دنیوی، کاری ناپسند است و خداوند به تمام اعمال انسانها آگاه است و هیچ کاری از او پنهان نمیماند؛ بنابراین انسان باید مراقب رفتار خود باشد.
• سرنوشت یوسف نشان میدهد که بندگان صالح خداوند، حتی در شرایطی که به ظاهر همه چیز بر ضد آنان است، تحت حفظ و عنایت الهی قرار دارند و خداوند نقشههای بدخواهان را نقش بر آب میکند.