Йусуф сүрәсе — Аять 20

Сүзләр аңлатмасы:

• Шәрәүһү – алар аны саттылар (яки сатып алдылар).
• Бәхсин – кыйммәтеннән ким, арзан бәя.
• Дәраһимә мәгъдудә – санап бирелә торган аз сандагы көмеш акчалар (дирһәмнәр).
• Зәһидин – битараф, кыйммәтен белмәүчеләр, аннан котылырга теләүчеләр.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә Йосыф галәйһиссәламнең карвандагы сәүдәгәрләр тарафыннан сатылу хәбәрен бирә. Йосыфның туганнары аны коега ташлаганнан соң, аннан үтеп баручы сәүдәгәрләр аны табып алалар. Шуннан соң алар аны Мисырга алып барып, бик арзан бәягә – санап бетергесез аз гына дирһәмнәргә саталар. Бу бәя аның чын кыйммәтеннән бик түбән иде, чөнки алар аның Аллаһы каршындагы бөек дәрәҗәсен белмиләр иде.

Әмма монда ике төрле мәгънә бар: беренчедән, бу сатучылар – Йосыфны тапкан сәүдәгәрләр, алар аны арзан бәягә сатып алып, тизрәк котылырга теләделәр, чөнки аның кол түгеллеген сизеп, гаиләсеннән куркып тордылар. Икенчедән, бу сатучылар – Йосыфның үз туганнары да булырга мөмкин, алар аның өчен бернинди кыйммәт куймадылар, чөнки аларның максаты акча түгел, ә Йосыфны атасыннан ерагайту иде. Алар аның хакына битараф булдылар, чөнки күңелләрендә аңа карата көнчелек һәм нәфрәт уты кабынган иде.

Бу хәлдә Аллаһы Тәгаләнең рәхмәте күренә: Йосыф озак вакыт шушы сәүдәгәрләр янында калмады, ә Мисырга барып эләкте, анда аны бөек кешеләрнең берсе сатып алды. Шулай итеп, Аллаһы аны бәндәләрнең явызлыгыннан саклап, үзенең изге планын тормышка ашырды.

Аятьтән алынган файдалар:

• Бәндәләрнең начар ниятләре һәм явыз гамәлләре Аллаһының рәхмәтенә каршы тора алмый; Ул үз колларын һәр хәлдә саклый.
• Дөнья малының кыйммәте юк – кешенең дәрәҗәсе Аллаһы каршында гына үлчәнә. Йосыфны арзан бәягә саттылар, ләкин Аллаһы аны бөек мәртәбәгә күтәрде.
• Кешегә битараф булу һәм аның хакын кимсетү – начар сыйфат, ә мөэмин кеше һәркемгә хөрмәт белән карарга тиеш, чөнки кемнең Аллаһы каршында ни дәрәҗәдә булуын без белмибез.
• Аллаһыга тәвәккәл итү һәм сабыр итү – авырлыклардан котылу юлы. Йосыфның башына төшкән сынаулар аның өчен зур изгелеккә әверелде.