Sure Yûsuf — Ayet 20

Kelime Anlamları:

• Şerevhu (وَشَرَوْهُ): Onu sattılar.
• Bahsin (بَخْسٍ): Eksik, değerinin altında, düşük bir bedel.
• Derâhime (دَرَاهِمَ): Dirhemler, gümüş paralar.
• Ma'dûde (مَعْدُودَةٍ): Sayılı, az sayıda olan.
• Zâhidîn (الزَّاهِدِينَ): Değer vermeyenler, gözünde değeri olmayanlar, ondan kurtulmayı arzulayanlar.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede, Hz. Yûsuf'un (a.s.) kardeşleri tarafından satılması hadisesi anlatılmaktadır. Kardeşleri, onu kuyuya attıktan sonra, bir kervan onu kuyudan çıkarıp köle olarak satmak üzere Mısır'a götürmüştü. İşte burada, kardeşlerinin onu satışından bahsedilir.

Onlar, Hz. Yûsuf'u, değerinin çok altında, âdeta hiç sayılacak kadar düşük bir bedelle sattılar. Bu bedel, birkaç avuç gümüş dirhemden ibaretti; sayılı ve azdı. Çünkü o dönemde insanlar, ancak belirli bir ağırlığa ulaşan parayı tartar, ondan azını ise sayarak verirlerdi. Bu da onun ne kadar ucuz ve değersiz bir fiyata satıldığını gösterir.

Asıl dikkat çekici olan ise, onların Hz. Yûsuf'a karşı duydukları derin isteksizlik ve ondan kurtulma arzusuydu. Onlar, bu satıştan para kazanmayı değil, sadece Yûsuf'u babalarından ve kendi aralarından uzaklaştırmayı hedefliyorlardı. Bu yüzden fiyat ne olursa olsun, onu elden çıkarmak istiyorlardı. Onlar, Yûsuf'un Allah katındaki yüce makamını ve ileride ulaşacağı büyük mevkiyi bilmiyorlardı. Eğer bilselerdi, onu asla bu kadar ucuz bir bedelle satmazlardı.

Bu durum, aslında Allah'ın (c.c.) Yûsuf'a olan büyük bir lütfu ve korumasıdır. Onu, kardeşlerinin elinde uzun süre tutmayarak, kaderin akışı içinde Mısır'a ulaştırmış ve orada yücelteceği bir plan hazırlamıştır. Kardeşlerinin bu zâhidâne tavrı, onların hırs ve kıskançlığının ne kadar ileri gittiğini gösterirken, aynı zamanda Allah'ın hikmetinin de ne kadar derin olduğunu ortaya koymaktadır.

Ders ve İbret:

Bu kıssada bizler için çok büyük dersler vardır. İnsan, bazen dünyevî menfaatler uğruna, kıskançlık ve nefretle hareket ederek en değerli şeyleri elinden çıkarabilir. Ancak mümin bilir ki, Allah'ın takdiri her şeyin üzerindedir. Yûsuf'un (a.s.) başına gelenler, zâhirde bir felaket gibi görünse de, bâtında onun için bir kurtuluş ve yükseliş vesilesi olmuştur. Bizler de hayatımızda karşılaştığımız zorlukların, aslında Allah'ın bizim için hazırladığı hayırların habercisi olabileceğini unutmamalıyız. Önemli olan, her hâlükârda Allah'a güvenmek ve sabretmektir. Unutmayalım ki, Allah, kendisine tevekkül eden kullarını asla yalnız bırakmaz ve onları en güzel şekilde mükâfatlandırır.