یوسف سۈرىسى — ئايەت 75

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەر:

• جَزَاؤُهُ: ئۇنىڭ جازاسى، يەنى ئوغرىلىق قىلغان كىشىگە بېرىلىدىغان جازا.
• رَحْلِهِ: ئۇنىڭ يۈكى، يۈك-تاقىسى ياكى خالتىسى.
• نَجْزِي: بىز جازا بېرىمىز.
• الظَّالِمِينَ: زالىملار، يەنى باشقىلارنىڭ ھوقۇقىغا تاجاۋۇز قىلغۇچىلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

يۇسۇف ئەلەيھىسسالامنىڭ قېرىنداشلىرى: «ئوغرىلىق قىلغان كىشىنىڭ جازاسى شۇكى، كىمنىڭ يۈكىدىن ئوغرىلانغان نەرسە تېپىلسا، ئۇ كىشى ئوغرىلانغان نەرسىنىڭ ئىگىسىگە قۇل بولۇپ بېرىلىدۇ. بىزنىڭ دىنىمىزدا ۋە ئاتا-بوۋىلىرىمىزنىڭ يولىدا ئوغرىلىق قىلغۇچىلارغا مۇشۇنداق جازا بېرىلىدۇ» دېدى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئىسلامدىن ئىلگىرىكى پەيغەمبەرلەرنىڭ شەرىئەتلىرىدىمۇ ئوغرىلىق قاتتىق جازالىنىدىغان گۇناھ بولۇپ، ئادەمنىڭ باشقىلارنىڭ مال-مۈلكىگە خىيانەت قىلىشى قەتئىي رەت قىلىنغان. يەئقۇب ئەلەيھىسسالامنىڭ شەرىئىتىدە ئوغرىلىق قىلغان كىشى ئوغرىلانغان نەرسىنىڭ ئىگىسىگە قۇل قىلىپ بېرىلەتتى، بۇ ئۇلارنىڭ ئادىلىتى ۋە ھەقنى قوغداش پرىنسىپىنىڭ بىر ئىپادىسى ئىدى.

بۇ ئايەتتىن ئالىدىغان ساۋاق شۇكى، ھەر قانداق جەمئىيەتتە ھەققانىيەت ۋە ئادالەت ئورنىتىش ئۈچۈن جىنايەتچىلەرگە لايىق جازا بېرىلىشى كېرەك. ئىسلام دىنى بىزگە ھەر قانداق زۇلۇم ۋە تاجاۋۇزچىلىقنىڭ ئاقىۋىتىنىڭ ئېغىر بولىدىغانلىقىنى ئۆگىتىدۇ. شۇڭا بىز ھەر ۋاقىت ھەلەل رىزىق تېپىشقا تىرىشىشىمىز، باشقىلارنىڭ ھوقۇقىغا ھۆرمەت قىلىشىمىز ۋە ئىچىمىزدە ئادالەتنى ئورنىتىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا بىزنى ھەر قانداق زۇلۇمدىن ساقلىسۇن ۋە ھەلەل يولدا رىزىق تېپىشقا مۇۋەپپەق قىلسۇن.