سوره یوسف — آیه 75

معانی کلمات:

• رَحْل: بار و بنه سفر، جایی که مسافر وسایل خود را در آن میگذارد.
• جزاء: سزا و کیفر.
• ظالمین: ستمکاران (در اینجا به معنای دزدان).

تفسیر آیه:

برادران یوسف در پاسخ به خواستهی مأموران یوسف که گفتند «کیفر کسی که پیمانهی پادشاه را دزدیده چیست؟» گفتند: کیفر کسی که دزدی کرده، این است که هر کس آن کالای دزدیدهشده در بار و بنهاش یافت شود، خود او به بردگی گرفته شود و به صاحب مال تحویل داده شود تا یک سال در خدمت او باشد. این حکم در شریعت حضرت یعقوب علیهالسلام چنین بود که سارق بهجای جریمهی مالی، به بردگی صاحب مال درمیآمد. سپس گفتند: ما اینگونه ستمکاران (دزدان) را کیفر میدهیم و این سنت و قانون ماست.

فواید و پیامهای آیه:

1. شریعتهای الهی در طول تاریخ، برای حفظ اموال مردم و تأمین امنیت جامعه، مجازاتهای بازدارنده و سختی قرار دادهاند تا کسی جرأت تجاوز به حقوق دیگران را پیدا نکند.
2. اعتراف به گناه و پذیرش قانون، نشانهی صداقت و پرهیزکاری است؛ برادران یوسف بدون فرار از مسئولیت، حکم عادلانه را بیان کردند.
3. عدالت در جامعه، حتی در مورد مجرمان نیز باید رعایت شود و مجازات باید متناسب با جرم باشد تا هم عبرتآموز باشد و هم ظلمی در حق کسی نشود.
4. این آیه نشان میدهد که دین اسلام و ادیان آسمانی پیشین، همواره بر امنیت اقتصادی و احترام به مالکیت افراد تأکید داشتهاند و دزدی را عملی ظالمانه و مخل نظم اجتماعی میدانند که باید با آن برخورد جدی شود.