Yusuf surasi — Oyat 9

Kalimalarning ma'nolari:

• Iqtuluu: O‘ldiring.
• Irtahuhu: Uni tashlang, uloqtiring.
• Arzan: Yerga, ya’ni yiroq va xilvat joyga.
• Yakhlu: Xolis bo‘ladi, faqat sizga qoladi.
• Vajhu abikum: Otangizning yuzi, ya’ni uning e’tibori va muhabbati.
• Min ba'dihi: Undan keyin, ya’ni Yusuf ishidan so‘ng.
• Qawman solihiyn: Yaxshi, solih qavm bo‘lasizlar.

Tafsir:

Yusufning aka-ukalari otalarining Yusufga bo‘lgan mehri va e’tibori o‘zlaridan yiroqlashib, butunlay Yusufga qaratilganini ko‘rib, hasad va nafratlarini yashira olmadilar. Ular o‘zaro maslahatlashib, shunday dedilar: “Yusufni o‘ldiring yoki uni olis, hech kim bilmaydigan bir yerga tashlab keling. Shunda otangizning yuzi, ya’ni uning mehr-muhabbati va e’tibori butunlay sizga qaytadi va faqat sizga qaratiladi. Undan keyin esa, ya’ni bu ishni qilganingizdan so‘ng, tavba qilib, solih qavm bo‘lib yashaysizlar. Gunohingizdan pushaymon bo‘lib, Allohdan mag‘firat so‘raysizlar.”

Ular bu so‘zlari bilan o‘zlarini aldayotgan edilar. Chunki gunoh ustiga gunoh qo‘shib, keyin tavba qilishni niyat qilish — shaytonning odamni yo‘ldan urish usullaridan biridir. Ular Yusufni yo‘q qilish orqali otalarining mehridan bahramand bo‘lishni o‘yladilar, lekin bu ish ularning gunohini yanada og‘irlashtirishini va oxir-oqibat azob-uqubatlarga duchor bo‘lishlarini bilmadilar.

Foydalar:

• Hasad va raqobat insonni eng og‘ir gunohlarga, hatto birodariga qarshi jinoyat qilishgacha yetaklashi mumkin. Shu sababli hasaddan saqlanish va qalbni pok tutish musulmonning muhim fazilatidir.
• Gunoh ustiga gunoh qo‘shib, keyin tavba qilishni rejalashtirish — shaytonning makridir. Chin tavba gunohdan darhol qaytish va Allohga iltijo qilish bilan bo‘ladi.
• Alloh taolo o‘z payg‘ambarini yomon niyatlardan himoya qiladi va zolimlarning hiylalarini barbod qiladi. Bu mo‘minlarga ishonch bag‘ishlaydi: ular Allohga suyansalar, har qanday fitnadan omon qoladilar.
• Ota-onaning mehrini o‘ziga qaratish uchun boshqalarga zarar yetkazish — mutlaqo noto‘g‘ri yo‘ldir. Islomda oila a’zolari o‘rtasida mehr-oqibat va rahm-shafqat bo‘lishi, birovning haqqini poymol qilmaslik lozim.