سوره رعد — آیه 10

معانی واژگان:

• أَسَرَّ: پنهان کرد، در دل پوشید.
• جَهَرَ: آشکار کرد، بلند گفت.
• مُسْتَخْفٍ: پنهانشونده، کسی که خود را پنهان میکند.
• سَارِبٌ: رونده، کسی که در راه و مسیر خود آشکارا حرکت میکند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه شریفه بیان میکند که علم و آگاهی او بر همه چیز یکسان و برابر است؛ هیچ چیز بر او پوشیده نیست. چه کسی که سخن خود را در دل پنهان میکند و چه کسی که آن را آشکارا بر زبان میآورد، در علم خداوند تفاوتی ندارند. همچنین کسی که در تاریکی شب، خود را از دیدگان مردم پنهان میسازد و اعمال خود را در پنهانی انجام میدهد، و کسی که در روشنایی روز آشکارا حرکت میکند و اعمال خود را در برابر دیدگان مردم انجام میدهد، هر دو برای خداوند یکسان و روشن هستند. خداوند از نهان و آشکار، از پنهانیِ شب و آشکاریِ روز، همه را به یک اندازه میداند و هیچ چیزی از علم او پنهان نمیماند. این آیه در حقیقت بیانگر احاطه کامل علم الهی بر تمام امور است؛ خواه آن امور پنهان باشند یا آشکار، خواه در تاریکی شب انجام شوند یا در روشنایی روز.

فواید و پیامهای آیه:

• انسان باید همواره بداند که خداوند بر تمام اعمال و گفتار او آگاه است، چه آنها را پنهان انجام دهد و چه آشکار؛ این باور، انسان را به تقوا و پرهیزکاری دعوت میکند.
• علم خداوند محدود به زمان و مکان نیست؛ او در همه حال و همه جا ناظر بر بندگان خود است، پس انسان باید مراقب رفتار خود باشد.
• این آیه مایه آرامش برای مؤمنان است که خداوند از نیات پاک و اعمال خیر آنان آگاه است، حتی اگر دیگران از آن بیخبر باشند؛ و همین آگاهی، پاداش الهی را برای آنان تضمین میکند.
• ترس از خداوند و شرم از او در خلوت، نشانه ایمان راستین است؛ زیرا مؤمن میداند که حتی در پنهانیترین لحظات، خداوند او را میبیند و میشنود.