Ар-Рад сүрөсү — Аят 25

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• يَنقُضُونَ (янкудуун): Бузушат, аткарышпайт, талкалашат деген мааниде. Келишимди бузуу, убадага турбай коюу.
• عَهْدَ اللَّهِ (ахдаллах): Аллахтын келишими — Аллахтын пенделеринен алган убадасы, анын ичинде Ага ыбадат кылуу жана пайгамбарларга ишенүү.
• مِيثَاقِهِ (мисаакихи): Аны бекемдөө, бекем кылып алуу. Келишимди бекемдеп, ырастоо.
• يَقْطَعُونَ (яктаъуун): Кесишет, үзүшөт. Байланышты үзүү, ажыратуу.
• أَن يُوصَلَ (ан юусала): Туташтыруу, байланыштыруу буйрулган нерселер — тууганчылык байланыштары, ыйман байланыштары ж.б.
• يُفْسِدُونَ (юфсидуун): Бузукулук кылышат, күнөө иштерди жасашат, жер бетинде башаламандык таратышат.
• اللَّعْنَةُ (ал-лаъна): Аллахтын ырайымынан куулуу, айырылуу.
• سُوءُ الدَّارِ (сууъуд-даар): Жаман акыбет, жаман жай — тозок.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала ыймандууларга каршы болгон бактысыз адамдардын сыпаттарын баяндайт. Алар Аллах менен түзгөн келишин, бекемдеп ырастагандан кийин бузушат. Аллахка ыбадат кылуу, Аны жалгыз Кудай катары таануу жөнүндөгү убадаларында турбайт. Ошондой эле Аллах туташтырууну буйруган нерселерди — тууганчылык байланыштарын, ыймандуулар арасындагы биримдикти — кесип, үзүп салышат. Жер бетинде күнөөлөрдү жана зулумдуктарды жайылтып, бузукулук таратышат.

Ушундай жаман сыпаттарга ээ болгон адамдар Аллахтын ырайымынан куулушат, аларга катуу азап, жаман акыбет — тозок даяр. Бул алардын дүйнөдө кылган иштеринин натыйжасы.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга кызыктыруучу ойлор:

• Убадага бекем туруу — ыймандын белгиси: Аллах менен түзгөн келишимди, адамдарга берген убадаларды аткаруу — мусулмандын ар-намысы жана ыйманынын көрүнүшү. Бул адамды коомдо ишенимдүү, урматтуу кылат.
• Тууганчылык байланышын сактоо — жакшылыктын булагы: Аллах туташтырууну буйруган нерселерди сактоо, айрыкча туугандар менен байланышты үзбөө — бакыттын жана берекенин ачкычы. Бул исламдын коомдук жакшылыкка болгон мамилесин көрсөтөт.
• Жер бетинде бузукулук таратпоо — жоопкерчилик: Ар бир мусулман өз айланасында тынчтык, тартип жана жакшылык орнотууга умтулушу керек. Бузукулуктан алыс болуу — Аллахтын ырайымына жетүүнүн жолу.
• Акыбетти ойлонуу — акылмандык: Бул аят адамды өз иш-аракеттеринин акыбети жөнүндө ойлонууга чакырат. Жакшылык кылуу — жакшы акыбетке, жамандык — жаман акыбетке алып барат. Бул исламдын адилеттүүлүгүн жана акылмандыгын көрсөтөт.
• Аллахтын ырайымына умтулуу: Ар бир адам Аллахтын ырайымынан куулуудан сактанып, Анын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылууга аракет кылышы керек. Бул аят ыймандууларды жакшылыкка үндөп, жамандыктан кайтарат.