Ibrohim surasi — Oyat 17

Kalimalarning ma’nolari:

• يَتَجَرَّعُهُ — uni zo‘rg‘a, qiynalib yutishga urinadi.
• يُسِيغُهُ — uni tomog‘idan o‘tkaza oladi, yutib yubora oladi.
• مِن كُلِّ مَكَانٍ — har tomondan, har yo‘nalishdan.
• وَمِن وَرَائِهِ — uning oldida, kelajakda, ortidan (ya’ni doimiy ravishda).
• عَذَابٌ غَلِيظٌ — og‘ir, qattiq va davomli azob.

Tafsir:

Bu azob — do‘zaxdagi o‘sha kufr va takabburlik qilgan kimsaning azobidir. Unga qaynagan suv va yiringli oqindi beriladi. U bu narsani yutishga urinadi, lekin uning o‘ta issiqligi, achchiqligi va badbo‘yligi tufayli tomog‘idan o‘tkaza olmaydi. Har safar yutishga urinsa, azobi yanada ziyoda bo‘ladi.

Shu holatda unga har tomondan o‘lim alomatlari keladi — azobning og‘irligidan o‘limni sog‘inadi, lekin o‘lmaydi ham. U shunday holatda qoladiki, na yashay oladi, na o‘ladi. Bu eng og‘ir azoblardan biridir.

Bundan tashqari, uning oldida yana ham og‘irroq azob — do‘zaxda abadiy qolish azobi bor. Bu azob uning oldida doimiy ravishda turibdi, har qanday holatda ham undan qutulishning iloji yo‘q.

Foydalar:

1. Gunoh va kufrning oqibati og‘ir — Bu oyat insonni gunoh qilishdan, ayniqsa Allohga shirk keltirish va Uning oyatlarini inkor etishdan qattiq ogohlantiradi. Dunyodagi lahzali lazzatlar oxiratda abadiy azobga aylanishi mumkin.
2. O‘lim ham najot emas — Do‘zax azobining eng og‘ir tomoni shundaki, u yerda o‘lim yo‘q. Inson azobdan qutulish uchun o‘limni orzu qiladi, lekin o‘lim ham unga nasib bo‘lmaydi. Bu esa azobning cheksizligini ko‘rsatadi.
3. Tavbaga shoshilish kerak — Bu oyat insonni hali tirikligida, tavba qilish imkoni bor paytida Allohga qaytishga undaydi. Chunki oxiratda tavba qilish uchun hech qanday imkon bo‘lmaydi.
4. Allohning rahmati ulug‘ — Bu kabi og‘ir azoblarni eshitib, inson Allohning rahmati va kechirimi qanchalik buyuk ekanini anglaydi. Alloh bandalarini bu azoblardan qutqarish uchun payg‘ambarlar yuborib, Qur’on nozil qilgan va tavba eshigini ochiq qo‘ygan.
5. Hayotni to‘g‘ri yo‘lda o‘tkazish — Bu oyat mo‘minni har bir ishida ehtiyotkor bo‘lishga, amallarini Allohning roziligiga mos qilishga undaydi. Chunki dunyodagi har bir amalning oxiratda aniq hisobi bor.