Ан-Нахль сүресі — Аят 105

1. Сөздердің мағынасы:

• يَفْتَرِي — өтірік ойлап табады, жала жабады.
• الْكَذِبَ — өтірік, жалған сөз.
• آيَاتِ اللَّهِ — Аллаһтың аяттары, яғни Оның белгілері мен уахилары.
• وَأُولَٰئِكَ — міне, солар.
• الْكَاذِبُونَ — өтірікшілер.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Мұхаммед пайғамбарға (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) қарсы айтылған «ол өзі ойлап тауып, Аллаһқа жала жабады» деген айыптауға жауап ретінде түскен. Аллаһ Тағала былай деп хабарлайды: өтірікті ойлап табу — тек Аллаһтың аяттарына сенбейтін, жүрегінде иманы жоқ адамдардың ісі. Себебі оларда Аллаһтың азабынан қорқу да, сауабына үміттену де жоқ; сондықтан олар үшін өтірік айту әдетке айналған, олар одан тартынбайды. Ал Мұхаммед (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) — Раббысына сенетін, Оған бойсұнып бағынған пенде; оның Аллаһқа жала жауып, Ол айтпаған нәрсені Оған телуі мүмкін емес. Демек, өтірікші — пайғамбар емес, керісінше, Аллаһтың аяттарын жоққа шығарып, оларға түрлі бос әңгімелермен тіл тигізіп жатқан кәпірлер. Олардың аяттарды мұндай жалған сөздермен теріске шығаруы — өтіріктің ең үлкені. Сондықтан шын мәнінде өтірікшілер — солар.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Иман — адамды өтіріктен, жаладан және әділетсіз айыптаудан сақтайтын негізгі қорғаныш. Жүрегінде Аллаһқа деген сенім мен қорқыныш бар адам өтірікке бармайды.
• Пайғамбарлардың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) пәктігі мен шыншылдығы — олардың ең айқын сипаты. Оларға жала жабу — надандық пен имансыздықтың белгісі.
• Өтірік айту мен жала жабу — кәпірліктің әдеті; мұсылман адам шындықты сүйіп, әділ болуға тырысуы керек.
• Аллаһ Тағала өз аяттарында шындықты ашық баяндап, жала мен өтірікті әшкерелейді. Бұл — Құранның тура жол көрсетуші, ақиқат пен жалғанды ажыратушы кітап екенінің дәлелі.
• Құранды оқып, оның мағынасын түсіну арқылы адам иманын нығайтып, өтірік пен жаладан аулақ бола алады. Бұл — әрбір мұсылман үшін үлкен бақыт пен игілік.