Ан-Нахль сүрәсе — Аять 62

Сүзләрнең мәгънәләре:

• يَجْعَلُونَ – билгелиләр, нисбәт итәләр.
• يَكْرَهُونَ – алар үзләре өчен ачыкланмый торган, яратмый торган нәрсә.
• تَصِفُ أَلْسِنَتُهُمُ الْكَذِبَ – аларның телләре ялган сөйли.
• الْحُسْنَى – иң яхшы нәтиҗә, матур ахыр.
• لَا جَرَمَ – һичшиксез, чыннан да.
• مُفْرَطُونَ – (монда) ут эчендә ташланган, онытылган, яки утка алдан ук кертелгәннәр.

Аять тәфсире:

Бу аять мөшрикләрнең гадәти булмаган үзенчәлекләрен фаш итә. Алар Аллаһуга үзләре өчен яратмаган нәрсәләрне – кыз балаларны нисбәт итәләр, чөнки алар кыз тууга каты борчылалар, хәтта аларны тере күмүчеләр дә булган. Шулай ук алар Аллаһуга тиңдәшләр, иптәшләр уйлап чыгаралар, ә үзләре өчен мактаулы, яхшы нәрсәләрне генә телиләр. Әмма шул ук вакытта аларның телләре ялган сөйли: "Безгә ахырда иң яхшы урын, матур ахыр булачак", – дип үзләренә өмет бирәләр. Алар әгәр терелтелү булса, дип әйтәләр, ләкин бу – буш хыял.

Аллаһы Тәгалә аларның бу ялганына җавап биреп әйтә: һичшиксез, аларга ахирәттә ут – Җәһәннәм насыйп булачак. Алар ут эчендә ташланып калырлар, онытылырлар, аннан беркайчан да чыга алмаслар. Аларның "яхшы ахыр" дигән өметләре – буш хыял гына, чөнки аларның гамәлләре – ширек, Аллаһуга ялган нисбәт итү – аларны мәңгелек газапка илтәчәк.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Мөшрикләрнең Аллаһуга карата мөнәсәбәте никадәр бозык булган: алар үзләре яратмаган нәрсәне Аллаһуга нисбәт иткәннәр. Бу – аларның акылларының бозыклыгын күрсәтә.
2. Кеше үз телендә сак булырга тиеш: ялган сөйләү, үзеңә ялган өметләр бирү – зур гөнаһ. Тел – күңелнең тәрҗемәчесе, ә күңел бозык булса, тел дә ялган сөйли.
3. Аллаһы Тәгаләнең вәгъдәсе – хак, ә мөшрикләрнең вәгъдәләре – ялган. Кем Аллаһуга ширек кертсә, аның ахыры – ут, бу – гаделлек.
4. Бу аять мөселманнарга Аллаһуга чиста иман, ихлас гыйбадәт кылырга өнди, чөнки Аллаһы Тәгалә – чисталык, пакьлек сыйфатларына ия, Ул үзенә ялган нисбәт итүдән пакь.
5. Кыз балаларга карата мөнәсәбәт – Исламда югары дәрәҗә. Аларны яратмау, аларны Аллаһуга нисбәт итү – мөшрикләрнең гадәте, ә мөселманнар кызларны хөрмәт итәргә, аларны тәрбияләргә тиешләр, чөнки алар – Җәннәт ачкычы.