سوره نحل — آیه 62

معانی کلمات:

• یَجْعَلُونَ لِلَّهِ مَا یَکْرَهُونَ: برای خداوند چیزهایی قرار میدهند که خودشان آنها را نمیپسندند (مانند دختران).
• تَصِفُ أَلْسِنَتُهُمُ الْکَذِبَ: زبانهایشان به دروغ توصیف میکنند.
• الْحُسْنَیٰ: عاقبت نیکو و سرانجام خوب.
• لَا جَرَمَ: بهراستی و یقیناً.
• مُفْرَطُونَ: به پیش راندهشدگان (بهسوی آتش) یا فراموششدگان و رهاشدگان در عذاب.

تفسیر آیه:

این آیه شریفه به یکی دیگر از زشتترین باورهای مشرکان اشاره میکند. آنان برای خداوند متعال چیزهایی قائل میشدند که خودشان از آنها بیزار بودند؛ مانند نسبت دادن دختران به خداوند، در حالی که خودشان از داشتن دختر ناراحت و غمگین میشدند و حتی گاهی آنها را زندهبهگور میکردند. همچنین سهمی از اموال و داراییهای خود را که پست و کمارزش میشمردند، برای خدا قرار میدادند.

از سوی دیگر، زبانهایشان به دروغ میگفتند که برای آنان عاقبت نیکو و سرانجام خوشی خواهد بود؛ یعنی اگر رستاخیزی هم در کار باشد، در پیشگاه خداوند جایگاه خوبی خواهند داشت. اما خداوند این ادعای دروغین آنان را رد میکند و میفرماید: یقیناً سهم آنان از آخرت، آتش دوزخ است و آنان کسانی هستند که بهسوی آتش پیش رانده میشوند و در آن رها میگردند و از رحمت الهی بهکلی فراموش میشوند.

فواید و پیامهای آیه:

• از زشتترین صفات جاهلیت، نسبت دادن نقصها به خداوند و در عین حال توقع برخورداری از بهترینها برای خود است؛ مؤمن باید خدا را به کمالاتی که شایسته اوست توصیف کند و از هرگونه نقص و عیب در حق او پرهیز نماید.
• دروغگویی درباره خداوند و دین او، از گناهان بزرگ است و انسان را از مسیر هدایت دور میکند.
• سنت الهی بر این است که هر کس در دنیا برای خداوند شریک و نقص قائل شود، در آخرت جز آتش و خواری سهمی نخواهد داشت؛ پس سعادت واقعی در گرو شناخت درست خداوند و بندگی خالصانه اوست.
• این آیه به ما میآموزد که در برابر نعمتهای الهی، بهویژه فرزندان، چه پسر و چه دختر، شکرگزار باشیم و هیچیک را مایه عار و ننگ ندانیم؛ زیرا همه نعمتها از سوی خداوند است و او بهترین تقدیر را برای بندگانش رقم میزند.