Ан-Нахль сүрөсү — Аят 62

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• وَيَجْعَلُونَ (ва яж'алуун) — алар коюшат, ыйгарышат.
• مَا يَكْرَهُونَ (маа якрахуун) — өздөрү жек көргөн нерселерди (кыз балдарды).
• وَتَصِفُ أَلْسِنَتُهُمُ الْكَذِبَ (ва тасифу алсинатухум ал-казиб) — тилдери жалганды сүрөттөйт, б.а. тилдери менен жалган айтышат.
• الْحُسْنَىٰ (ал-хуснаа) — эң жакшы нерсе, жакшы акыбет (алардын ою боюнча уул балдар жана жакшы келечек).
• لَا جَرَمَ (лаа жарама) — талашсыз, шексиз, чындыгында.
• مُفْرَطُونَ (муфратуун) — ташталган, унутулган, же болбосо тозокко илгери жиберилгендер.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта мушриктердин дагы бир жаман ишин ачыктап берет. Алар өздөрү жек көргөн нерселерди — кыз балдарды, башкаларга башчылык кылууну жана начар мал-мүлктү — Аллахка ыйгарышкан. Ал эми өздөрүнө уул балдарды жана жакшы нерселерди тандап алышкан. Бул алардын эки жүздүүлүгүн жана акылсыздыгын көрсөтөт: эгер кыз балдар Аллах үчүн жаралган нерсе болсо, эмне үчүн аларды өздөрүнө жаратпайт? Ал эми эгер алар Аллахка ылайыктуу нерселер болсо, анда өздөрүнө да ылайыктуу болушу керек эле.

Андан соң алардын тилдери жалган айтып, өздөрүнө жакшы акыбет, б.а. кыяматта жакшылыкка жетүүнү убада кылышат. Алар «эгер биз кайра тирилсек, анда Аллахтын алдында жакшы орунга ээ болобуз» деп жалган сүйлөшөт. Бирок Аллах Таала алардын бул сөздөрүн төгүндөп, аларга тозок болоорун жана ал жерде түбөлүккө ташталып, эч качан чыкпай турганын билдирет. «Муфратуун» деген сөз алардын тозокко илгери жиберилгенин же ал жерде унутулуп, кароосуз калганын билдирет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахка ыйгаруудагы адилетсиздиктен сак болуу: Бул аят бизге Аллахка өзүбүз жек көргөн нерселерди ыйгарбоону үйрөтөт. Аллах — эң жакшы жана эң адилеттүү, Ага ылайыктуу нерселерди гана айтуубуз жана ыйгаруубуз керек.
• Жалган сүйлөөнүн кесепети: Тил менен жалган айтуу, өзүбүзгө жакшы келечек убада кылуу — бул каапырлардын иши. Биз чындыкты сүйлөп, Аллахтын убадасына ишенишибиз керек. Аллахтын убадасы — чындык, ал эми жалган убадалар адамды тозокко алып барат.
• Исламдын адилеттиги: Исламда эркек менен аялдын ортосунда адилетсиздик жок. Кыз балдар да, уул балдар да Аллахтын берген жакшылыктары. Аларды жек көрүү же Аллахка ыйгаруу — бул каапырлыктын белгиси. Ислам аялдарга да, эркектерге да татыктуу орунду берет.
• Тозоктон коркуу жана жакшылыкка умтулуу: Бул аят бизге тозоктун реалдуу экенин жана анда түбөлүккө калуу мүмкүнчүлүгүн эскертет. Ошондуктан биз Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылып, жакшылыкка умтулушубуз керек.
• Курандын чындыгы: Куран бизге өткөн коомдордун жаңылыштарын көрсөтүп, алардан сабак алууга чакырат. Бул аят аркылуу биз Аллахтын сөзү канчалык так жана чындык экенин көрөбүз. Куран — адамзат үчүн эң чоң жетекчилик.