سوره نحل — آيت 96

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

• مَا عِندَكُمْ: جيڪو ڪجهه اوھان وٽ آھي، يعني دنيا جو مال ۽ سامان.
• يَنفَدُ: ختم ٿي ويندو، فنا ٿي ويندو.
• مَا عِندَ اللَّهِ: جيڪو الله وٽ آھي، يعني ثواب ۽ جزا.
• بَاقٍ: ھميشه رھندڙ، ختم نه ٿيندڙ.
• صَبَرُوا: جن صبر ڪيو، يعني الله جي حڪمن تي ھلڻ ۽ عهد وفا ڪرڻ ۾ ثابت قدم رھيا.
• بِأَحْسَنِ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ: انھن جي سڀني نيڪ عملن مان بھترين عمل جو بدلو.

2) آيت جي تفسير:

اي ماڻھو! اوھان وٽ جيڪو مال، دولت، اولاد ۽ دنيا جون لذتون آھن، سي سڀ ختم ٿي وينديون، ڀلي ڪيترو به گھڻيون ھجن. پر جيڪو الله وٽ آھي، يعني نيڪ عملن جو ثواب ۽ آخرت جي نعمتون، سي ھميشه رھندڙ آھن، ڪڏھن به ختم نه ٿينديون. پوءِ اوھين فاني شيءِ کي باقي شيءِ تي ڇو ترجيح ڏيو ٿا؟

الله تعاليٰ قسم کڻي فرمايو ته جن ماڻھن صبر ڪيو، يعني مشڪلاتن ۾ به الله جي عهد تي قائم رھيا، تنگي ۽ خوشحالي ھر حال ۾ وفا قائم رکي، تن کي اسين ضرور سندن عملن جو بدلو انھن جي بھترين عملن مطابق عطا ڪنداسين. يعني جيڪڏھن ڪنھن جو گھٽ درجي جو عمل به نيڪ ھو ۽ ڪنھن جو وڏي درجي جو، ته الله سڀني کي بھترين اجر ڏيندو، ھڪ نيڪي جو بدلو ڏھن کان ست سؤ ڀيرا تائين ۽ ان کان به وڌيڪ. ۽ سندن ڪوتاھيون معاف ڪري ڇڏيندو.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• دنيا جي مال ۽ لذتن جي محبت دل مان ڪڍڻ گھرجي، ڇاڪاڻ ته اھي فاني آھن ۽ ھڪ ڏينھن ختم ٿي وينديون.
• آخرت جي لاءِ محنت ڪرڻ ۽ نيڪ عملن کي ترجيح ڏيڻ ئي عقلمندي آھي، ڇاڪاڻ ته الله وٽ جو اجر آھي، سو ھميشه رھندڙ آھي.
• مصيبتن ۽ مشڪلاتن ۾ صبر ڪرڻ ۽ الله جي عهد تي قائم رھڻ وڏي اجر جو سبب آھي.
• الله تعاليٰ پنھنجي ٻانھن کي انھن جي بھترين عملن جو بدلو ڏئي ٿو، جيڪو سندس ٻيحد فضل ۽ رحمت جو مظاھر آھي.
• ھي آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته اسين دنيا جي عارضي شين بدران الله وٽ جو دائمي اجر حاصل ڪرڻ جي ڪوشش ڪريون، ۽ صبر سان نيڪ عمل ڪندي رھون.