سوره اسراء — آیه 105

معانی کلمات:

• بِالْحَقِّ: با راستی و درستی، با هدف و بر اساس حق.
• أَنزَلْنَاهُ: آن (قرآن) را نازل کردیم.
• نَزَلَ: فرود آمد.
• مُبَشِّرًا: بشارتدهنده (به نعمتهای بهشت).
• نَذِيرًا: بیمدهنده و هشداردهنده (از عذاب جهنم).

تفسیر آیه:

این قرآن کریم را ما با حق و راستی بر پیامبر اسلام (صلیاللهعلیهوسلم) نازل کردیم؛ یعنی نزول آن بر اساس حکمت، عدالت و برای هدایت و سعادت بشر بوده است. و همین قرآن نیز با حق و راستی بر قلب مبارک او فرود آمد، بدون هیچگونه تغییر، تحریف یا نقصانی، و از هر باطلی پیراسته است. این نزول، هم از جانب خداوند با حق بوده و هم خودِ قرآن، حقِ محض و ثابت و استوار است.

سپس خداوند میفرماید: ای پیامبر! ما تو را نفرستادیم مگر برای اینکه مُبَشِّر باشی؛ یعنی مؤمنان و مطیعان را به پاداشهای بزرگ و بهشت جاویدان بشارت دهی. و نیز نَذیر باشی؛ یعنی کافران و گناهکاران را از عذاب الهی و آتش جهنم بترسانی و هشدار دهی. پس رسالت تو محدود به این دو امر بزرگ است: بشارت و انذار، تا مردم با امید و بیم، به سوی حق و طاعت خداوند حرکت کنند.

فواید و پیامهای آیه:

1. حقانیّت قرآن: این آیه نشان میدهد که قرآن از جانب خداوند و بر اساس حق نازل شده و تا ابد از هرگونه تحریف و تغییر در امان است؛ پس شایسته است با دقت و تدبر در آن، راه سعادت را بیابیم.
2. عدالت و حکمت الهی: نزول قرآن با حق، نشانه عدالت و حکمت خداوند است که بندگان را بیهوده و بدون راهنما رها نکرده است.
3. مسئولیت پیامبر و امت: پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) مأمور به بشارت و انذار بود؛ ما نیز به عنوان پیروان او باید در جامعه، امر به معروف و نهی از منکر کنیم و مردم را به امید رحمت خدا و بیم از عذاب او دعوت نماییم.
4. تعادل در دعوت: دعوت اسلامی باید هم امیدآفرین باشد و هم هشداردهنده؛ نه آنکه انسان را مغرور به رحمت کند و نه مأیوس از رحمت خداوند. این تعادل، زمینهساز ایمان و عمل صالح است.
5. اهمیت عمل به قرآن: چون قرآن با حق نازل شده و حق است، پس عمل به آن، انسان را به حق و حقیقت میرساند و سعادت دنیا و آخرت را تضمین میکند.