Аль-Исра сүресі — Аят 24

1. Сөздердің мағынасы:

• وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ: оларға (ата-анаға) қанатыңды төмен түсір, яғни кішіпейілдік пен мойынсұнушылық таныт.
• مِنَ الرَّحْمَةِ: мейірімділіктен, аяушылықтан туындаған.
• رَبِّ: Раббым, Жаратушым.
• ارْحَمْهُمَا: оларға рақым ет, мейірімділік көрсет.
• رَبَّيَانِي صَغِيرًا: мені кішкентай кезімде тәрбиелеп өсірді.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта адам баласына ата-анасына деген қарым-қатынастарында кішіпейілдік пен мейірімділік танытуды бұйырады. Ата-анаға қанат қағу, яғни оларға тәкаппарлық танытпай, керісінше, мойынсұнып, ілтипат көрсету — үлкен құлшылық. Бұл кішіпейілдік ата-анаға деген терең аяушылық пен рақымдылықтан туындауы керек. Олардың қартайған шағында, әлсіреген кезінде оларға қамқорлық жасау, қызмет ету — перзенттік парыз.

Сонымен қатар, адам баласы ата-анасы үшін Аллаһқа дұға жасауы тиіс: «Раббым! Оларды кішкентай кезімде мені тәрбиелеп өсіргендері үшін рақым ет». Бұл дұға ата-ана тірі болсын, қайтыс болсын — оларға пайдалы. Ата-ананың бала үшін жасаған қызметі, түн ұйқысын төрт бөліп, оны аялап өсіруі — орасан зор еңбек. Сондықтан бала оларға әрдайым алғыс білдіріп, дұға жасауы керек.

Алайда бұл кішіпейілдік пен дұға мүмін ата-анаға қатысты. Егер ата-ана мүшрік болып қайтыс болса, оларға иман келтіруші ретінде дұға жасауға болмайды, тіпті олар жақын туыс болса да. Бұл — Аллаһтың шексіз даналығы мен әділдігінің көрінісі.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Ата-анаға кішіпейілдік пен мейірімділік таныту — Исламның үлкен талаптарының бірі. Бұл амал адамды жәннатқа жақындатады.
• Ата-ана үшін дұға жасау — перзенттің оларға деген шексіз алғысының көрінісі. Бұл дұға оларға Аллаһтың рақымын тілейді.
• Ислам діні ата-ананы құрметтеуге, оларға қамқорлық жасауға шақырады. Бұл — отбасылық бақыттың кепілі.
• Ата-ананың бала үшін жасаған еңбегін еске алу — адамды кішіпейілдікке, мейірімділікке тәрбиелейді.
• Бұл аят мұсылмандарды иманды ата-аналарға дұға жасауға, ал имансыздарға дұға жасамауға үйретеді. Бұл — иман мен туыстық қарым-қатынастың арасындағы тепе-теңдікті сақтаудың үлгісі.
• Ислам — мейірімділік пен рақымдылық діні. Ол адамды тек Аллаһқа ғана емес, ата-анасына, туыстарына, жалпы адамзатқа қайырымды болуға шақырады.