සූරා අල්-ඉස්රා — ආයාත් 24

වචනවල අර්ථ:

• وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ – ඔවුන් දෙදෙනා (දෙමාපියන්) ඉදිරියේ යටහත් පහත් වී නිහතමානීව හැසිරෙන්න.
• مِنَ الرَّحْمَةِ – ඔවුන් කෙරෙහි දයාව නිසා (බිය නිසා නොවේ).
• رَبِّ ارْحَمْهُمَا – මගේ පරමාධිපතියාණෙනි, ඔවුන් දෙදෙනාටම දයාව පහළ කරනු මැනව.
• كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا – ඔවුන් දෙදෙනා මා කුඩා කාලයේදී (දයාවෙන් හා කරුණාවෙන්) ඇති දැඩි කළාක් මෙන්.

අර්ථ විවරණය:

මෙම උතුම් වාක්‍යයෙන් අල්ලාහ් තආලා තම ගැතියන්ට මඟ පෙන්වන්නේ දෙමාපියන් සමඟ කටයුතු කළ යුතු ආකාරය පිළිබඳවයි. ඔවුන් ඉදිරියේ අතිශය නිහතමානීව, ආදරයෙන් හා දයාවෙන් හැසිරිය යුතුය. කුරුල්ලෙකු තම පැටවුන් කෙරෙහි තටු පහත් කරන ආකාරයට, දරුවා දෙමාපියන් ඉදිරියේ අභිමානය අත්හැර යටහත් පහත් විය යුතුය. මෙය බිය නිසා හෝ බලාපොරොත්තුවක් නිසා නොව, ඔවුන් කෙරෙහි ඇති අවංක දයාව නිසා විය යුතුය.

ඉන්පසුව, දරුවා තම දෙමාපියන් වෙනුවෙන් මෙසේ යාච්ඤා කළ යුතුය: "මගේ පරමාධිපතියාණෙනි, ඔවුන් දෙදෙනා මා කුඩා කාලයේදී දයාවෙන් හා සෙනෙහසින් මා ඇති දැඩි කළාක් මෙන්, ඔබ ද ඔවුන් දෙදෙනාට දයාව පහළ කරනු මැනව." මෙම යාච්ඤාවෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ දෙමාපියන් ජීවතුන් අතර සිටියදීත්, ඔවුන් මිය ගිය පසුවත් ඔවුන් වෙනුවෙන් දයාව ඉල්ලීමට දරුවා බැඳී සිටින බවයි.

මෙම උපදෙස අදාළ වන්නේ විශ්වාසවන්ත (මුස්ලිම්) දෙමාපියන් සඳහාය. අල්ලාහ්ට අවිශ්වාස කළ (මුෂ්‍රික්) දෙමාපියන් සමඟ ද යහපත් ලෙස හැසිරිය යුතු අතර, ඔවුන්ට උපකාර කළ යුතුය. නමුත් ඔවුන් මිය ගිය පසු ඔවුන් වෙනුවෙන් සමාව ඉල්ලීම (ඉස්තිග්ෆාර්) තහනම් කර ඇත. මන්දයත්, අල්ලාහ්ට අවිශ්වාස කරමින් මියගිය අයට සමාව නොලැබෙන බැවිනි.

උපදේශාත්මක පාඩම්:

1. දෙමාපියන්ට ගරු කිරීම හා ඔවුන් ඉදිරියේ නිහතමානී වීම ඉස්ලාමයේ ඉහළම ගුණාංගයකි. මෙය අල්ලාහ්ට නමස්කාර කිරීමෙන් පසුව එන විශාලතම වගකීමයි.
2. දෙමාපියන් වයසට ගිය විට, ඔවුන් දුර්වල වූ විට, ඔවුන් කෙරෙහි වැඩි දයාවක් හා ඉවසීමක් පෙන්විය යුතුය. මන්ද, ඔවුන් අප කුඩා කාලයේදී අපගේ සියලු දුර්වලතා ඉවසා දැරූ බැවිනි.
3. දෙමාපියන් වෙනුවෙන් යාච්ඤා කිරීම ඔවුන්ට කළ හැකි ශ්‍රේෂ්ඨතම යහපතකි. එය ඔවුන් ජීවතුන් අතර සිටියදීත්, මිය ගිය පසුවත් කළ හැකිය.
4. මෙම ආයතය අපට උගන්වන්නේ දෙමාපියන් කෙරෙහි ඇති ආදරය හා ගෞරවය හුදෙක් වචනවලින් පමණක් නොව, ක්‍රියාවෙන් හා හැසිරීමෙන් පෙන්විය යුතු බවයි.
5. අල්ලාහ්ගේ දයාව ලබා ගැනීමට ඇති හොඳම මාර්ගයක් වන්නේ දෙමාපියන්ට දයාව පෙන්වීමයි. දෙමාපියන්ට කරන යහපත අල්ලාහ් කිසි විටෙකත් අපතේ නොයවයි.