سورت اسراء — آیت 26

د کلمو معناګانې:

• ذَا الْقُرْبَىٰ: نږدې خپلوان، د قرابت خاوندان.
• الْمِسْكِينَ: هغه بېوزله څوک چې د ژوند اړتیاوې نه لري او له خلکو څخه پټ ساتي.
• ابْنَ السَّبِيلِ: مسافر چې له خپل کور او مال څخه بېله شوی وي او په لاره کې له اړتیا سره مخ شوی وي.
• لَا تُبَذِّرْ تَبْذِيرًا: تبذیر، یعنې د مال ضایع کول او په ناحقه لګول، پرته له کومې ګټې یا په فساد کې.

تفسیر:

الله تعالیٰ خپل پیغمبر او ټولو مومنانو ته امر کوي چې خپلوانو ته د هغوی حق ورکړي، یعنې د خپلوانو سره ښه سلوک وکړي، له هغوی سره مینه او مهرباني وکړي، او د هغوی ملاتړ وکړي. همدارنګه بېوزلو او محتاجو خلکو ته د هغوی حق ورکړي، او هغه مسافرانو ته چې له خپل کور څخه لرې پاتې شوي او مال یې له لاسه ورکړی وي، مرسته وکړي. دا ټول د الله تعالیٰ د رضا لپاره دي.

بیا الله تعالیٰ له تبذیر څخه منع کوي، یعنې له دې چې مال په ناحقه، په اسراف او ضایع کولو سره ولګول شي. تبذیر دا ده چې انسان خپل مال په هغه ځای کې ولګوي چې الله تعالیٰ نه یې اجازه ورکړې وي، یا یې په دومره اندازه ولګوي چې د اړتیا څخه زیات وي. دا کار د شیطان د عملونو څخه دی، ځکه چې شیطان انسان ته د مال د ضایع کولو او اسراف کولو امر کوي.

فايدې:

• دا آیت مومنانو ته درس ورکوي چې د خپلوانو، بېوزلو او مسافرانو سره مرسته وکړي، ځکه چې دا د الله تعالیٰ د رضا لامل دی.
• دا چې مال د الله تعالیٰ یو لوی نعمت دی، نو باید په ښه او سمه لار کې ولګول شي، نه په اسراف او تبذیر کې.
• تبذیر او اسراف کول د الله تعالیٰ له رحمت څخه لرې کوي او د مال د ضایع کیدو سبب کیږي، پداسې حال کې چې په سمه لار کې لګول د برکت سبب کیږي.
• دا آیت د اسلام د اقتصادي نظام یوه مهمه برخه ښیي، چې د مال د ساتنې او د ټولنې د اړتیاوو د پوره کولو امر کوي.