Аль-Исра сүрөсү — Аят 26

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• ذَا الْقُرْبَى – жакын туугандар, тууган-уруу.
• حَقَّهُ – ага тиешелүү укук, акы.
• الْمِسْكِينَ – жакыр, муктаж адам.
• ابْنَ السَّبِيلِ – жолдо калган, үй-бүлөсүнөн жана мал-мүлкүнөн алыс жүргөн жолоочу.
• تُبَذِّرْ – ысырап кылуу, малды орду жокко текке кетирүү.
• تَبْذِيرًا – ысырап кылуу, малды керексиз жерге сарптоо.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта ыймандуу адамдарга бир нече маанилүү милдеттерди жүктөйт. Биринчиден, жакын туугандарга алардын укугун берүүгө буйруйт. Бул – аларга жакшылык кылуу, алар менен байланышты үзбөй, тууганчылык мамилени сактоо, аларга материалдык жана рухий жактан жардам берүү. Экинчиден, муктаж болгон жакыр адамдарга жана жолдо калган жолоочуларга да жардам көрсөтүү керек. Бул адамдарга зекеттен жана башка кайрымдуулук иштеринен үлүшүн берүү аркылуу алардын муктаждыгын канааттандыруу зарыл.

Ал эми акыркы бөлүгүндө Аллах ысырапкерчиликтен тыят: мал-мүлктү Аллахка баш ийүү жолунан тышкары, күнөө иштерге же текке сарптоого болбойт. Ысырап – бул малды жок кылуу, аны пайдасыз жана туура эмес жерлерге коротуу. Демек, ыймандуу адам өз байлыгын акылдуулук менен, пайдалуу жана сооптуу иштерге жумшоосу керек.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят ислам дининин адамдар арасындагы боорукердикке, жардам берүүгө жана тууганчылык байланышты бекемдөөгө чакырганын көрсөтөт.
• Ислам – жөн гана ибадат эмес, ал коомдук адилеттикке, жакырларга камкордук кылууга жана ысырапкерчиликтен сактанууга үндөгөн толук жашоо тартиби.
• Ар бир адам өзүнүн мүлкүн Аллах ыраазылыгы үчүн туура жумшоого үйрөнөт. Бул ага дүйнөдө да, акыретте да береке алып келет.
• Жакындарга, муктаждарга жана жолоочуларга жардам берүү – жүрөктү жумшартып, коомдо ынтымакты, биримдикти жана өз ара сүйүүнү бекемдейт.
• Ысыраптан сактануу – акылдуулуктун, чыдамдуулуктун жана Аллах берген ныкматтарды баалоонун белгиси. Бул ыймандуу адамдын жашоосунда тең салмактуулукту сактайт.

Ошентип, бул аят бизди жакшылыкка, боорукердикке жана акылдуулукка чакырат. Ислам дини адамды дүйнөдө да, акыретте да бактылуу кылуучу жолду көрсөтөт.