اسراء سۈرىسى — ئايەت 26

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• ذَا الْقُرْبَى: يېقىن تۇغقانلار، خىش-ئەقرىبالار.
• حَقَّهُ: ئۇنىڭ ھەققى، يەنى ئۇلارغا قىلىنىدىغان ياخشىلىق ۋە سىلە-رەھىم.
• الْمِسْكِينَ: يوقسۇل، موھتاج كىشى.
• ابْنَ السَّبِيلِ: يولۇچى، سەپەردە قالغان، ئۆي-ماكانىدىن ئايرىلغان كىشى.
• تُبَذِّرْ: ئىسراپ قىلماق، مالدىنى بىكارغا ۋە گۇناھ يولىدا سەرپ قىلماق.
• تَبْذِيرًا: ئىسراپ قىلىش، مالدىنى پايدىسىز ۋە زىيانلىق ئىشلارغا خەجلەش.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۇئمىن! ئاللاھ تائالا ساڭا يېقىن تۇغقانلىرىڭغا ھەققىنى بېرىشنى بۇيرۇيدۇ. يەنى ئۇلارغا سىلە-رەھىم قىل، ياخشىلىق قىل، ئۇلارنىڭ ھوقۇقىنى ئادا قىل. ئۇلار سېنىڭ ئەڭ يېقىن كىشىلىرىڭ، ئۇلارغا ياردەم قىلىش، ئۇلارنىڭ ھالىدىن خەۋەر ئېلىش سېنىڭ مەسئۇلىيىتىڭدۇر.

شۇنىڭ بىلەن بىرگە، يوقسۇل-موھتاجلارغا ۋە سەپەردە قالغان يولۇچىلارغا ياردەم قىل. ئۇلارنىڭمۇ سېنىڭ مېھرىبانلىقىڭغا ۋە ياردىمىڭگە ئېھتىياجى بار. بۇ ئايەت ساڭا ئىجتىمائىي مەسئۇلىيەتنى، ياردەم قولىنى سۇنۇشنى ۋە ئاللاھ بەرگەن مال-مۈلۈكنى توغرا يولدا ئىشلىتىشنى ئۆگىتىدۇ.

ئەمما، مېلىڭنى ئىسراپ قىلما، بىكارغا ۋە گۇناھ يولىدا سەرپ قىلما. ئىسراپ قىلىش — مالدىنى پايدىسىز ئىشلارغا خەجلەش، ياكى ئاللاھ رازى بولمايدىغان يوللاردا ئىشلىتىش. بۇ ئىش ئىنساننى زىيانغا ئۇچرىتىدۇ ۋە ئاللاھنىڭ نەزىرىدە ياخشى ئەمەس.

بۇ ئايەت بىزگە ئۈچ مۇھىم ئىشنى ئۆگىتىدۇ: بىرىنچىسى، تۇغقانلىرىمىزغا ياخشىلىق قىلىش ۋە ئۇلارنىڭ ھەققىنى ئادا قىلىش؛ ئىككىنچىسى، يوقسۇل-موھتاجلار ۋە يولۇچىلارغا ياردەم قىلىش؛ ئۈچىنچىسى، مالدىنى ئىسراپ قىلماي، ئاللاھ رازى بولىدىغان يوللاردا ئىشلىتىش. بۇ ئايەت ئىسلام دىنىنىڭ ئىجتىمائىي ئادالەت ۋە مېھرىبانلىق ئاساسىغا قۇرۇلغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ. ئاللاھ بىزنى بۇ ئايەتنىڭ كۆرسەتمىسى بويىچە ئەمەل قىلىشقا مۇۋەپپەق قىلسۇن!