سوره اسراء — آیه 48

معانی کلمات:

• ضربوا لك الأمثال: برای تو صفتها و مثالهای (ناروا) آوردند.
• فضلّوا: از راه حق گمراه و منحرف شدند.
• فلا يستطيعون سبيلاً: راهی به سوی حق و حقیقت نمییابند.

تفسیر آیه:

ای پیامبر، با شگفتی بنگر که این مشرکان چگونه برای تو صفتهای ناروا و مثالهای باطل میآورند؛ گاهی تو را شاعر، گاهی ساحر، گاهی کاهن و گاهی دیوانه میخوانند. آنان در این نسبتها و توصیفها به کلی از راه حق گمراه شدند و در بیراهه افتادند. این صفتهای ناروا نه تنها به تو آسیب نمیرساند، بلکه خود آنان را از شناخت حقیقت بازداشت و در گمراهی عمیقتری فرو برد. آنان هرگز نمیتوانند راهی به سوی هدایت بیابند، و نه میتوانند با این بهانهها، نور الهی را که در وجود توست خاموش کنند و یا در برابر دعوت تو راهی برای مقابله بیابند. این توصیفهای نادرست، نشانهی درماندگی و حیرت آنان است، چرا که هرگز نمیتوانند حقیقت دعوت تو را انکار کنند و در برابر آن راهی برای نجات خود بیابند.

فواید و پیامهای آیه:

• دشمنان حق، هرگاه نتوانند با منطق و دلیل مقابله کنند، به تهمت و نسبتهای ناروا روی میآورند؛ پس مؤمن نباید از این تهمتها ناراحت شود، زیرا نشانهی حقانیت اوست.
• گمراهی و انحراف از حق، انسان را به جایی میرساند که نه راهی به سوی هدایت مییابد و نه میتواند به دیگران آسیب برساند؛ پس بر مؤمن است که با اطمینان به یاری خدا، راه خود را ادامه دهد.
• این آیه به مؤمنان میآموزد که در برابر ناسزاگویی و تهمتهای دشمنان، با بصیرت و آرامش برخورد کنند و بدانند که خداوند حامی و نگهدارندهی آنان است.