سوره کهف — آیه 32

معانی کلمات:

• وَاضْرِبْ: بیان کن و مثال بزن.
• مَثَلًا: داستانی عبرتآموز و حکایتگونه.
• جَنَّتَیْنِ: دو باغ و دو بوستان.
• أَعْنَابٍ: انگورها و تاکستانها.
• حَفَفْنَاهُمَا: آن دو را احاطه کردیم و گرداگردشان را پوشاندیم.
• بِنَخْلٍ: با درختان خرما.
• زَرْعًا: کشتزار و گیاهان زراعی.

تفسیر آیه:

ای پیامبر، برای این کافرانِ قومت که با دیدن نعمتهای دنیوی مغرور شدهاند، داستان دو مرد را به عنوان مثال بیان کن تا عبرت بگیرند. یکی از این دو مرد کافر و ناسپاس بود و دیگری مؤمن و شکرگزار. ما به آن مرد کافر دو باغ بزرگ از انگور عطا کردیم و گرداگرد این دو باغ را با درختان خرما پوشاندیم تا جلوهای زیبا و محافظی طبیعی باشند. در میان این دو باغ نیز کشتزارهای سرسبز و پرثمری قرار دادیم که انواع محصولات و روزیها را برای او فراهم میکرد. این صحنه، تصویری از نعمتهای فراوان و زندگی پربرکت آن مرد کافر را نشان میدهد؛ نعمتهایی که او را به غرور و سرکشی کشاند و فراموش کرد که این همه از جانب خداوند مهربان است.

فواید و پیامهای آیه:

• نعمتهای دنیوی، امتحانی از سوی خداوند هستند؛ نه نشانهای بر برتری و محبوبیت انسان. آن کافر که صاحب این باغها بود، به سبب کفران و غرور، گرفتار عذاب شد.
• انسان باید در برابر نعمتها شکرگزار باشد و بداند که هر چه دارد از فضل خداست؛ زیرا نعمت، اگر با شکر همراه نشود، ممکن است به وسیلهای برای سقوط و نابودی تبدیل شود.
• این داستان به ما میآموزد که ثروت و امکانات مادی، ارزش حقیقی انسان را تعیین نمیکند؛ بلکه ایمان و عمل صالح است که نزد خداوند ارزش دارد.
• قرآن کریم با بیان این مثالها، دلهای مؤمنان را به صبر و امید دعوت میکند و به آنان اطمینان میدهد که پیروزی نهایی از آنِ پرهیزگاران است، نه ثروتمندانِ غافل.