سوره کهف — آیه 37

معانی کلمات:

• «سَوّاكَ»: تو را معتدل و کامل آفرید و اعضای تو را هماهنگ و متناسب قرار داد.
• «نُطفَة»: منی و نطفه پدر که مبدأ پیدایش انسان است.
• «رَجُلاً»: انسانی کامل با قامتی معتدل و ویژگیهای مردانه.

تفسیر آیه:

هنگامی که آن مرد مؤمن، همنشین خود را در حال گفتگو و مجادله دید که به نعمتهای خداوند کفران میورزد و به روز رستاخیز ایمان ندارد، با شگفتی و اعتراض به او گفت: «آیا به کسی که تو را از خاک آفرید، کافر شدی؟» او با این سخن به یاد او میآورد که نخستین آفرینش انسان از خاک بوده است؛ زیرا آدم، پدر همه انسانها، از خاک آفریده شد. سپس خداوند نسل او را از نطفهای که از پدر و مادر به وجود میآید، قرار داد و پس از آن، تو را به صورت انسانی کامل و معتدل درآورد و اعضای بدنت را هماهنگ و زیبا ساخت و به تو شکل و شمایل یک مرد کامل بخشید.

این سخن، استدلالی روشن بر قدرت بیپایان خداوند است؛ کسی که توانست آفرینش را از خاک آغاز کند و سپس از نطفهای کوچک، انسانی کامل با این همه پیچیدگی بیافریند، قطعاً بر بازگرداندن انسان پس از مرگ نیز تواناست. پس چگونه به چنین خدای قادری کفر میورزی و به روزی که دوباره زنده میشوی ایمان نمیآوری؟

فواید و پیامهای آیه:

• یادآوری مراحل آفرینش انسان، بهترین راه برای بیدار کردن فطرت و تقویت ایمان به خداوند است؛ هر که به آفرینش خود بنگرد، عظمت خالق را درمییابد.
• کفران نعمت و انکار آفریدگار، نهتنها ناسپاسی است، بلکه نشانهای از غرور و فراموشی اصل و سرشت خویش است.
• قدرت خداوند بر آفرینش نخستین، دلیل قاطعی بر امکان معاد و زندگی دوباره است؛ پس ایمان به آخرت، ریشه در ایمان به قدرت بیپایان پروردگار دارد.
• مؤمن وظیفه دارد با مهربانی و منطق، دوستان و اطرافیان خود را به راه حق دعوت کند و با استدلالهای روشن، شبهات آنان را برطرف سازد.
• شناخت نعمتهای الهی در وجود خود انسان، انسان را به شکرگزاری و تواضع در برابر پروردگار وا میدارد و از تکبر و سرکشی بازمیدارد.