Kahf surasi — Oyat 37

Kalimalarning ma'nolari:

• Sawwaka: seni to'g'rilab, a'zoyi badaningni mukammal va mutanosib qilib yaratdi.
• Rajulan: erkak kishi, inson qiyofasida.

Tafsir:

Mo'min sherigi o'zining kofir do'sti bilan bahs-munozara qilar ekan, unga nasihat va ogohlantirish tarzida dedi: "Qanday qilib sen o'sha Zotni inkor etasan va Unga kufr keltirasan? Holbuki, U seni avval tuproqdan, so'ngra otangning nutfasidan (maniyidan) yaratdi. Keyin esa seni to'liq inson qilib, a'zoyi badaningni mukammal va mutanosib etib shakllantirdi. U seni erkak kishi qilib yaratdi, seni kamolotga yetkazdi."

Bu gapda mo'min kishi o'z do'stiga oddiy haqiqatni eslatmoqda: seni yo'qdan bor qilgan, tuproqdan boshlab, keyin nufatadan rivojlantirib, nihoyat mukammal inson qilib yaratgan Zot — o'sha Zotning qudrati cheksizdir. U seni avval yaratgan bo'lsa, albatta, qayta tiriltirishga ham qodirdir. Shuning uchun Uning huzurida hisob-kitob bo'lishini inkor etish — aqlsizlik va nodonlikdir.

Foydalar:

1. Inson o'z yaratilish tarixiga nazar solsa, Allohning buyuk qudratini anglab, Unga iymon keltirishi osonlashadi. Chunki tuproqdan boshlangan insonning mukammal bir shaxs bo'lib yetishuvi — Yaratuvchining cheksiz kuch-qudratining yaqqol dalilidir.
2. Bu oyat mo'min kishining o'z do'stiga nisbatan mehr-oqibatini ko'rsatadi. U do'stini yomonlamaydi, balki uning yaxshilikka qaytishini chin dildan istab, muloyimlik bilan nasihat qiladi. Bu esa islomda do'stlik va birodarlikning go'zal namunasi.
3. Allohning yaratish qudrati haqida fikr yuritish — inson qalbini iymon bilan nurlandiradi va uni oxiratga ishonch hosil qilishga yetaklaydi. Kimki o'z yaratilishini o'ylab ko'rsa, qayta tirilishning haq ekanligiga shubha qilmaydi.
4. Inson o'z kelib chiqishini unutmasligi kerak: u tuproqdan yaratilgan zaif bir bandadir. Bu esa kibr-havoga berilmaslikka va Yaratuvchiga bo'lgan itoatni mustahkamlashga yordam beradi.