سوره کهف — آیه 47

معانی واژگان:

• نُسَیِّرُ الْجِبَالَ: کوه‌ها را از جای خود برمی‌کنیم و به حرکت درمی‌آوریم.
• بَارِزَةً: آشکار و نمایان، بدون هیچ پوشش و پنهان‌کاری.
• حَشَرْنَاهُمْ: همه را گرد می‌آوریم (برای حساب و جزا).
• نُغَادِرْ: ترک کنیم، باقی بگذاریم.

تفسیر آیه:

ای پیامبر، به مردم یادآوری کن روزی را که کوه‌ها را از جایگاه‌هایشان برمی‌کنیم و آن‌ها را مانند ابر در هوا به حرکت درمی‌آوریم؛ چنان‌که در جای دیگر قرآن فرموده: «و کوه‌ها را می‌بینی که گمان می‌کنی ساکن‌اند، در حالی که مانند ابر در حرکت‌اند» (نمل: ۸۸). در آن روز، زمین کاملاً صاف و آشکار می‌شود؛ نه کوهی بر آن است، نه درختی و نه بنایی که چیزی را پنهان کند یا سایه‌ای بیفکند. تمام پستی‌ها و بلندی‌ها هموار می‌گردد و زمین مانند صفحه‌ای صاف و خالی نمایان می‌شود.

سپس خداوند می‌فرماید: ما همه خلایق را از اولین تا آخرین، از قبرها بیرون می‌آوریم و در یک جا جمع می‌کنیم؛ مؤمن و کافر، نیکوکار و بدکار، هیچ‌کس را فروگذار نمی‌کنیم و حتی یک نفر از آنان را باقی نمی‌گذاریم. همه بدون استثنا برای حسابرسی حاضر می‌شوند و هیچ‌کس نمی‌تواند از این جمع عظیم فرار کند یا خود را پنهان نماید.

فواید و پیام‌های آیه:

1. هیبت روز قیامت: این آیه عظمت و هولناکی روز رستاخیز را به تصویر می‌کشد تا انسان‌ها از غفلت بیرون آیند و خود را برای آن روز بزرگ آماده کنند؛ روزی که کوه‌های استوار از جا کنده می‌شوند و زمین صاف و خالی می‌گردد.
2. عدالت مطلق الهی: جمع شدن همه انسان‌ها بدون استثنا نشان‌دهنده عدالت کامل خداوند است؛ هیچ‌کس از حساب الهی فرار نمی‌کند و هیچ‌عمل کوچک یا بزرگی بدون پاداش یا کیفر نمی‌ماند.
3. مسئولیت‌پذیری: اگر انسان بداند که روزی همه اعمالش مورد بررسی قرار می‌گیرد و هیچ‌چیز پنهان نمی‌ماند، در زندگی خود مراقب رفتار و کردارش خواهد بود و به سمت کارهای نیک و پرهیز از گناه سوق پیدا می‌کند.
4. امید به رحمت الهی: در عین هشدار، این آیه برای مؤمنان مژده‌ای دارد؛ زیرا آنان که در دنیا به خداوند ایمان آورده و عمل صالح انجام داده‌اند، در آن روز با آرامش و اطمینان به حسابشان رسیدگی می‌شود و به پاداش نیکوی الهی می‌رسند.