سوره کهف — آیه 77

معانی کلمات:

• اِسْتَطْعَمَا: طلب غذا و خوراک کردند.
• فَأَبَوْا: امتناع کردند و نخواستند.
• یُضَیِّفُوهُمَا: مهمان کنند آن دو را.
• جِدَارًا: دیوار.
• یُرِیدُ أَنْ یَنْقَضَّ: نزدیک بود که فرو ریزد و سقوط کند.
• فَأَقَامَهُ: آن را راست و استوار کرد.
• لَتَّخَذْتَ عَلَیْهِ أَجْرًا: بر آن کار مزد و اجرتی میگرفتی.

تفسیر آیه:

موسی و خضر علیهما السلام به راه خود ادامه دادند تا به مردم یک قریه رسیدند. آن دو از اهالی آنجا غذا و مهمانی خواستند، اما مردم آن دیار از مهمان کردن آنان خودداری کردند و هیچ پذیرایی از آنان نکردند. در همان قریه، دیواری را دیدند که کج شده و نزدیک بود فرو بریزد. خضر آن دیوار را راست کرد و استوار ساخت. موسی که از این عمل در شگفت شده بود و نیز با توجه به اینکه آنان گرسنه بودند و مردم قریه نیز از پذیرایی آنان سر باز زده بودند، به خضر گفت: «اگر میخواستی، میتوانستی برای این کار مزد و اجرتی بگیری تا با آن، نیاز خود را برطرف کنیم.» این سخن موسی از سر تعجب و نیز با توجه به نیازشان به غذا بود، نه اعتراض به کار خضر.

فواید و پیامهای آیه:

• انسان با ایمان، حتی در برابر کسانی که به او نیکی نمیکنند، نباید از انجام کار خیر و کمک به دیگران دریغ ورزد؛ چرا که خضر با وجود بیاحترامی اهالی قریه، دیوار شکسته آنان را اصلاح کرد.
• کار خیر را نباید تنها برای دریافت مزد و پاداش مادی انجام داد؛ بلکه مؤمن باید خیرخواهی و اصلاح امور را وظیفه خود بداند و پاداش خود را از خداوند بخواهد.
• در برابر ناملایمات و بیاحترامی دیگران، نباید از مدارا و نیکی دست کشید؛ چرا که اخلاق کریمانه، نشانه ایمان راستین است.
• این داستان به ما میآموزد که در زندگی، گاهی کارهایی انجام میشود که حکمت آن در ظاهر روشن نیست، اما در نهایت خیر و صلاح در آن نهفته است؛ پس باید به تدبیر الهی اعتماد کنیم.