Аль-Кахф сүрөсү — Аят 92

1. Сөздөрдүн мааниси:

• ثُمَّ — "анан", "кийин" деген мааниде, окуялардын ырааттуулугун билдирет.
• أَتْبَعَ — "ээрчиди", "басып өттү", "улантты" деген мааниде.
• سَبَبًا — бул жерде "жол", "каражат", "себеп" деген маанилерди камтыйт; башкача айтканда, Аллах таала ага берген мүмкүнчүлүктөр жана жолдор.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Зулкарнайн (аты аталган адил падыша) мурунку эки жолду — күн чыгыш тарапка жана күн батыш тарапка кеткен жолдорду — басып өткөндөн кийин, дагы үчүнчү бир жолго түшөт. Бул жол мурунку эки жолдун ортосунда жайгашкан, башкача айтканда түштүктөн түндүккө карай кеткен багытта болгон. Ал бул жолго да Аллах таала ага берген күч-кубат, билим жана каражаттар менен киришет. Демек, аят Зулкарнайндын жихадын жана адилет башкаруусун улантып, дагы башка элдерге жетүү үчүн жаңы багытта сапар тартканын баяндайт. Бул анын Аллахтын буйругу менен кыймылда болгонун жана ар бир ишинде себептерди (каражаттарды) колдонгонун көрсөтөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах таала пенделерине иштеринде себептерди (каражаттарды) карманууну үйрөтөт: Зулкарнайн да ар бир сапарында Аллах берген мүмкүнчүлүктөрдү пайдаланган.
• Ыймандуу адам дүйнөнү кыдырып, жакшылыкты таратууга, адилеттик орнотууга умтулушу керек.
• Аллах ыймандуу пенделерине жол көрсөтүп, иштерин жеңилдетет; Зулкарнайн сыяктуу адилет башкаруучуларга да кеңири мүмкүнчүлүктөрдү берет.
• Ар бир жаңы кадам, ар бир жаңы аракет — Аллахтын жардамы менен болот; ошондуктан мусулман адам ар дайым Аллахка таянып, ишин улантышы керек.
• Бул аят бизди дайыма алдыга умтулууга, токтоп калбоого, жакшылык жолунда тынымсыз аракет кылууга чакырат.