سوره مریم — آيت 23

1) ڪلماتن جي معنيٰ:

• فَأَجَاءَهَا: پوءِ ان کي مجبور ڪيو، اڇلايو.
• الْمَخَاضُ: زچگيءَ جا سور، ٻار جي ڄمڻ جو وقت.
• جِذْعِ النَّخْلَةِ: کجين جي ٿڙ، کجين جو ڍنڍو.
• يَا لَيْتَنِي: اي ڪاش آئون!
• مِتُّ: مري ويس.
• نَسْيًا: اهڙي شيءِ جنهن جو نالو نشان نه هجي، وساري ويل.
• مَّنسِيًّا: مڪمل طور تي وساري ويل، جنهن جو ڪو ذڪر نه ڪري.

2) تفسير:

پوءِ زچگيءَ جا سور ۽ ٻار جي ڄمڻ جي تڪليف مريم کي مجبور ڪيو ۽ کين کجين جي هڪ ٿڙ ڏانهن اڇلايو، ته جيئن اها ان جو سهارو وٺي ۽ ان سان ٽيڪ لڳائي بيهي. ان وقت کين نه ڪا زچگيءَ ۾ مدد ڪرڻ واري هئي ۽ نه ئي ڪو اهڙو ماڻهو هو جيڪو کين تسلي ڏئي. اتي اڪيلي سر، بنا ڪنهن سهارو، شديد تڪليف ۾ مبتلا ٿي، کين چيو ته اي ڪاش! آئون هن ڏينهن کان اڳ مري چڪي هجان ها ۽ منهنجو ڪو نالو نشان ئي نه هجي ها، آئون اهڙي وساري ويل ۽ بي نشان شيءِ بڻجي وڃان ها، جنهن جو نه ڪو ذڪر هجي ها ۽ نه ئي ڪنهن کي منهنجي باري ۾ ڪجهه خبر هجي ها. کين اهو چوڻ ان ڪري هو ته ماڻهن جي طعني ۽ ميار کان شرمندو ٿي ۽ ان ڳالهه جو خوف هو ته متان ماڻهو کين بدنام نه ڪن ۽ کين بڇڙو نه سمجهن.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ پنهنجي نبيءَ جي ماءُ کي به آزمائش ۾ مبتلا ڪيو، ان مان معلوم ٿئي ٿو ته آزمائشون ۽ تڪليفون الله جي خاص ٻانهن سان به ٿينديون آهن، پر اهي صبر ڪرڻ وارن لاءِ بلنديءَ ۽ اجر جو سبب بڻجنديون آهن.
• مريم عليها السلام جي ان تمنا مان سک ملي ٿو ته انسان کي مصيبت جي وقت ۾ پنهنجي عزت ۽ آبرو جو خيال رکڻ گهرجي، ۽ اهو ئي سبب هو جو کين موت جي تمنا ڪئي، نه ته الله جي فيصلي کان ناراض ٿي.
• الله تعاليٰ پنهنجي اوليائن کي مشڪل جي گهڙيءَ ۾ اڪيلو نه ٿو ڇڏي، جيئن مريم کي کجين جي ٿڙ جو سهارو ۽ پوءِ تازو ميوي ۽ پاڻيءَ جو انتظام ڪيو ويو.
• ان ۾ اهو سبق آهي ته انسان کي پنهنجي زبان ۽ خواهشن تي قابو رکڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته مريم عليها السلام جي ان تمنا باوجود الله تعاليٰ انهن کي دنيا ۽ آخرت ۾ بلند مقام عطا ڪيو ۽ قرآن ۾ انهن جو ذڪر هميشه لاءِ زندهه رکيو.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته مشڪلات ۾ الله تي ڀروسو رکڻ ۽ صبر ڪرڻ ئي ڪاميابيءَ جو رستو آهي، ۽ الله تعاليٰ هر مشڪل سان گڏ آساني به رکي ٿو.