Maryam surasi — Oyat 44

يَا أَبَتِ لَا تَعْبُدِ الشَّيْطَانَ ۖ إِنَّ الشَّيْطَانَ كَانَ لِلرَّحْمَٰنِ عَصِيًّا

Kalimalarning ma'nolari:

• لَا تَعْبُدِ الشَّيْطَانَ: Shaytonga itoat etma, uning amriga bo'ysunma.
• عَصِيًّا: Itoatdan bosh tortgan, katta gunoh qilgan, Allohga bo'ysunmagan.

Tafsir:

Ey aziz otajon! Sizni mehr bilan, hurmat bilan chaqirib, shuni aytmoqdaman: Shaytonga itoat qilmang, uning yo'lidan bormang. Chunki bu butlarga sig'inishingiz aslida shaytonga bo'ysunishdir, zero shayton sizni ana shu butlarga sig'inishga undaydi. Shayton esa Rahmon bo'lgan Allohga qarshi chiqqan, Uning amriga bo'ysunmagan, o'zini kibrga berib, Odam alayhissalomga sajda qilishdan bosh tortgan maxluqdir. U Allohning rahmatidan quvilgan va la'natlangan. Bas, qanday qilib bunday itoatsiz va la'natlangan maxluqning yo'lini tutasiz? Uning gapiga kirib, Allohga shirk keltirasizmi? Bu aql bovar qilmaydigan ishdir. Alloh esa barchaga rahmati keng bo'lgan Zotdir, lekin Uning rahmatiga erishish uchun Ungagina ibodat qilish lozim.

Foydalar:

1. Farzand ota-onasiga nasihat qilishda muloyim va hurmatli bo'lishi, ularga "ey otajon" deb murojaat qilishi kerak. Bu da'vatning ta'sirini oshiradi.
2. Yaxshilikka chaqiruvchi kishi faqat buyruq berib qolmay, dalil va hujjat bilan ishni tushuntirishi lozim. Ibrohim alayhissalom shaytonning holatini bayon qilib, otasini ogohlantirdi.
3. Shaytonning asosiy xislati — Allohga itoatsizlik va kibrdir. Uning izidan borgan har bir kishi halokatga yuz tutadi.
4. Allohning "Rahmon" ismi bilan zikr qilinishi rahmatga chorlaydi, lekin rahmat faqat Unga itoat qiluvchilargadir. Shayton esa bu rahmatdan mahrum bo'lganidir.
5. Bu oyat musulmon kishining qarindoshlariga, hatto ular xato yo'lda bo'lsalar ham, mehr-shafqat bilan munosabatda bo'lishi va ularni to'g'ri yo'lga chaqirishi lozimligini o'rgatadi.