سوره مریم — آیه 48

معانی کلمات:

• أعتزلکم: از شما و آنچه میپرستید جدا میشوم و کناره میگیرم.
• ما تدعون: آنچه را میخوانید و عبادت میکنید (بتها و معبودهای دروغین).
• من دون الله: غیر از خداوند.
• عسى: امید است، شاید.
• شقياً: بدبخت و محروم از اجابت.

تفسیر آیه:

حضرت ابراهیم علیهالسلام پس از آنکه قومش او را تهدید کردند و از او خواستند از دعوت خود دست بردارد، با قاطعیت اعلام کرد: من از شما و از آن معبودهایی که به جای خدا میپرستید، کنارهگیری میکنم و هیچ ارتباطی با شما و بتهایتان ندارم. او با این سخن، برائت کامل خود را از شرک و بتپرستی اعلام نمود و نشان داد که ایمان او چنان استوار است که حتی تهدید و فشار قومش نمیتواند او را از راه حق منحرف کند.

سپس فرمود: من تنها پروردگارم را میخوانم و عبادت او را به جای میآورم، و امیدوارم که در دعا و عبادت پروردگارم بدبخت و محروم نباشم؛ یعنی دعایم مستجاب شود و خداوند مرا با اجابت خواستههایم خوشبخت گرداند و از رحمت خود محرومم نسازد. این جمله نشاندهنده توکل کامل و امیدواری او به لطف پروردگار است، حتی در شرایطی که از همه چیز و همه کس بریده است.

فواید و درسهای آیه:

1. برائت از شرک: مؤمن باید از هرگونه شرک و بتپرستی، چه بتهای سنگی و چه بتهای نفسانی مانند مال، مقام و هواهای نفسانی، بهطور کامل جدا شود و این برائت را آشکارا اعلام کند.
2. توکل بر خدا: در سختترین شرایط، تنها پناهگاه مؤمن خداوند است. حضرت ابراهیم با اینکه تنها و بدون یار بود، به خدا امید بست و این درس بزرگی برای ماست که در مشکلات به جای ناامیدی، به درگاه خدا دعا کنیم.
3. امید به اجابت دعا: مؤمن هرگز از رحمت خدا ناامید نمیشود و با امیدواری دعا میکند؛ زیرا خداوند شنونده و اجابتکننده دعای بندگان خالص خود است.
4. استقلال فکری و دینی: مؤمن نباید به خاطر خوشایند دیگران یا ترس از تهدید آنان، از اصول دین خود دست بکشد؛ بلکه باید با شجاعت و استواری، راه حق را ادامه دهد.
5. دعا، کلید خوشبختی: کسی که به درگاه خدا دعا کند و او را بخواند، هرگز بدبخت نمیشود؛ زیرا دعا و ارتباط با خدا، آرامش دل و سعادت واقعی را به همراه دارد.