Maryam surasi — Oyat 76

Kalimalarning ma'nolari:

• الْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ: Doimiy qoladigan, o'chmaydigan va abadiy foyda keltiradigan solih amallar — ya'ni zikr, namoz, ro'za, sadaqa kabi yaxshi ishlar.
• مَّرَدًّا: Qaytadigan joy, oxiratdagi oqibat va natija.

Tafsir:

Alloh taolo hidoyat topgan, ya'ni iymon keltirib, to'g'ri yo'lga kirgan bandalariga yanada ko'proq hidoyat beradi. Ularning iymonlari ortib boradi, ilm-u ma'rifatlari ziyoda bo'ladi va amallarini yanada yaxshilashga muvaffaq bo'lishadi. Chunki ular har bir yangi amal bilan Allohga yaqinlashadi, Alloh ham ularning qalblariga yanada ziyoda hidoyat va ma'naviy kuch ato etadi.

Alloh taolo bu oyatda zolim va gunohkorlarga muhlat berishini, ularning esa bu muhlatdan foydalanib yanada adashishlarini zikr qilgach, mo'minlar holatini bayon qilmoqda: ular qanchalik amal qilsalar, hidoyatlari shunchalik ortadi.

So'ngra Alloh taolo "باقيات صالحات" — ya'ni doimiy qoladigan solih amallar haqida xabar beradi. Bu amallar — til bilan aytiladigan zikrlar, qalb bilan qilinadigan ixlos, a'zolar bilan bajariladigan toat-u ibodatlardir. Bu amallar dunyoda o'tkinchi bo'lgan mol-u mulk, farzand va boshqa narsalardan farqli o'laroq, qiyomat kunida ham davom etadi va egasiga foyda beradi.

Bu solih amallar Robbingiz huzurida — oxiratda — eng yaxshi savob va eng go'zal oqibatga ega bo'ladi. Ular inson uchun dunyo ne'matlaridan ko'ra ancha foydaliroqdir. Chunki dunyo ne'matlari tugaydi, ammo solih amallarning savobi abadiy qoladi va insonni jannatga yetaklaydi.

Foydalar:

1. Alloh taolo iymon keltirgan bandalariga nafaqat dastlabki hidoyat beradi, balki ularning hidoyatini doimiy ravishda oshirib boradi. Bu mo'min uchun ulkan bashoratdir — har bir yaxshi amal, har bir toat uning iymonini yanada mustahkamlaydi.
2. Solih amallar — insonning haqiqiy boyligidir. Ular o'tkinchi dunyo ne'matlaridan farqli o'laroq, qiyomat kunida ham egasiga foyda beradi va abadiy saodatga yetaklaydi.
3. Bu oyat mo'minlarni yaxshi amallarni ko'paytirishga undaydi, chunki har bir amal ularning hidoyatini oshiradi va oxiratdagi savobini ziyoda qiladi.
4. Islomda asosiy e'tibor ko'p narsaga ega bo'lishga emas, balki qoladigan va abadiy foyda keltiradigan amallarga qaratiladi. Bu dunyoqarash insonni moddiy narsalarga berilib ketishdan saqlaydi va ma'naviy yuksalishga chorlaydi.