Maryam surasi — Oyat 77

Kalimalarning ma'nolari:

• أَفَرَأَيْتَ – Ko'rdingmi? Endi xabar ber, ayt-chi?
• كَفَرَ بِآيَاتِنَا – Bizning oyatlarimizni inkor etdi, ularga ishonmadi.
• لَأُوتَيَنَّ – Albatta menga beriladi (qiyomatda).
• مَالًا وَوَلَدًا – Mol-mulk va farzandlar.

Tafsir:

Ey Muhammad! O'sha kofirni ko'rdingmi? U bizning oyatlarimizni inkor etib, ularni yolg'onga chiqardi. U qiyomatni ham rad etib, o'zining nodonligi va takabburligi tufayli shunday dedi: "Agar men o'lsam va qayta tiriltirilsam ham, menga o'sha yerda ham mol-mulk va farzandlar beriladi." Bu so'zni aytgan kishi "As ibn Voil" edi. U Payg'ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam) bilan birga bo'lgan bir musulmon kishining oldidan o'tib, uning qarzdorligi haqida masxara qilib: "Agar u (Muhammad) aytgan qayta tirilish to'g'ri bo'lsa, men o'sha yerda ham mol va farzandlarga ega bo'laman", deb kufr so'zini aytgan edi. Bu oyat uning bu bema'ni va ahmoqona da'vosini rad etish uchun nozil bo'ldi.

Ushbu oyatda Alloh taolo o'sha kofirning qiyomatni inkor etishi va o'ziga beriladigan ne'matlar haqidagi xomxayolini qoralaydi. Chunki u o'zining bu dunyodagi molu davlati va farzandlariga berilib, oxiratni unutgan va o'sha yerda ham shu ne'matlarga ega bo'lishini da'vo qilgan. Uning bu so'zi kufr va isyonning eng yorqin namunasi edi.

Foydalar:

1. Bu oyatdan bizga ma'lum bo'ladiki, inson o'zining mol-mulki va farzandlariga berilib, oxiratni unutmasligi kerak. Dunyo ne'matlari vaqtinchalik, asl hayot oxiratdagi hayotdir.
2. Kofirlarning da'volari va xomxayollari qanchalik bema'ni bo'lmasin, ularning bu gaplari ularning ahvolini yanada og'irlashtiradi. Mo'min inson esa har doim oxiratni eslab, unga tayyorgarlik ko'rishi lozim.
3. Alloh taoloning oyatlarini inkor etish va ular ustidan masxara qilish — eng katta gunohlardan biridir. Musulmon kishi hech qachon Allohning oyatlarini masxara qilmasligi va ularga ishonib, amal qilishi kerak.
4. Bu oyat mo'minlarga sabr va ishonch bag'ishlaydi: kofirlarning masxaralari va da'volari ularga zarar yetkaza olmaydi, balki ularning o'zlari oxiratda qattiq azobga duchor bo'ladilar.