سوره بقره — آیه 100

معانی کلمات:

• عاهَدوا عهداً: پیمان بستند و بر آن تعهد سپردند.
• نبذه: آن را دور افکند و شکست.
• فریق: گروهی.
• بل أکثرهم لا یؤمنون: بلکه بیشترشان ایمان نمیآورند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، زشتیِ رفتار بنیاسرائیل را در نقض پیمانها بیان میکند و با تعجب میفرماید: آیا شگفتآور نیست که هر زمان با خدا یا با پیامبرانش عهدی بستند — مانند پیمان بر ایمان به پیامبر خاتم (صلیاللهعلیهوسلم) که در تورات آمده بود — گروهی از آنان آن عهد را شکستند و دور افکندند؟ این کارِ زشت و ناپسند، تنها از گروهی معدود نبود، بلکه بیشتر آنان به حقیقتِ آنچه بر پیامبرشان نازل شده بود ایمان نداشتند؛ چرا که اگر ایمان حقیقی میداشتند، وفای به عهد میکردند و پیمانشکنی نمینمودند. این آیه نشان میدهد که نقض عهد و پیمانشکنی، از صفات ریشهای و غالب در میان آنان بوده است.

فواید و پیامهای آیه:

• وفای به عهد و پیمان، از نشانههای ایمان راستین است و کسی که ایمان حقیقی دارد، هرگز عهدشکنی نمیکند.
• پیمانشکنی، صفتی نکوهیده و از ویژگیهای منافقان و کافران است که انسان را از رحمت خدا دور میسازد.
• مسلمان باید در عهد و پیمانهای خود — چه با خدا و چه با مردم — صادق و پایبند باشد تا از صادقان درگاه الهی قرار گیرد.
• قرآن کریم با بیان سرگذشت بنیاسرائیل، ما را عبرت میدهد تا از رفتارهای زشت آنان دوری کنیم و بر ایمان و وفای خود استوار بمانیم.