Sure Bakara — Ayet 100

Kelime Anlamları:

• Ahd (عهد): Söz, antlaşma, verilen söz.
• Nebeze (نبذ): Atmak, fırlatmak, bozmak, ihlal etmek.
• Fariq (فريق): Bir grup, bir topluluk, bir kısım.
• Yu'minûn (يؤمنون): İman ederler, gerçekten inanırlar, tasdik ederler.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, İsrâiloğulları'nın (Yahudilerin) karakterindeki en çarpıcı ve en acı verici hastalığı gözler önüne seriyor: Ahde vefâsızlık, sözünde durmama ve verdikleri sözleri hiçe sayma. Allah Teâlâ, bu âyette onların bu kötü huyunu hayret verici bir üslupla sorguluyor: "Her ne zaman bir antlaşma yaptılarsa, içlerinden bir grup o antlaşmayı bozup attı, öyle mi?" Bu, onların vefâsızlığının ve güvenilmezliğinin bir göstergesidir.

Tarih boyunca İsrâiloğulları, Allah ile ve peygamberleriyle defalarca sözleşmeler yapmış, ahitler vermişlerdir. Özellikle Tevrat'ta kendilerine bildirilen son peygamber olan Hz. Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem)'e iman edeceklerine dair söz vermişlerdi. Ancak O (sallallahu aleyhi ve sellem) gönderildiğinde, bu sözlerini tanıdıkları halde bozdular ve O'nu inkâr ettiler. İşte bu âyet, onların bu tutumunu kınamakta ve onları bu ahlâksızlıktan dolayı ayıplamaktadır.

Âyetin sonunda ise daha da vahim bir gerçeğe dikkat çekiliyor: "Hayır, onların çoğu iman etmezler." Bu ifade, onların sadece verdikleri sözleri tutmadıklarını değil, aynı zamanda kalplerinde gerçek bir imanın da bulunmadığını ortaya koymaktadır. Çünkü gerçek iman, kişiyi sözünde durmaya, verdiği ahde vefâ göstermeye sevk eder. Onların ahitlerini bozmaları, imanlarının hakikatte olmadığının bir delilidir.

Bu âyet, biz Müslümanlar için de çok önemli bir derstir. Mümin olmanın bir gereği, sözünde durmak ve verdiği sözü tutmaktır. Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) bir hadis-i şeriflerinde şöyle buyurmuşlardır: "Münafıklığın alameti üçtür: Konuştuğunda yalan söyler, söz verdiğinde sözünde durmaz, kendisine emanet edildiğinde hıyanet eder." (Buhârî, Müslim) Bu sebeple, sözümüzde durmak, ahdimize vefâ göstermek, bizim imanımızın bir gereği ve olgunluğunun bir işaretidir.

Allah Teâlâ, bizleri ahdine vefâ gösteren, sözünde duran ve gerçek imanla iman eden kullarından eylesin. Âmin.