سوره بقرہ — آيت 120

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

• تَرْضَىٰ: راضي ٿيڻ، خوش ٿيڻ.
• مِلَّتَهُمْ: سندن دين، سندن طريقي ڪار.
• هُدَى اللَّهِ: الله جي هدايت، يعني اسلام.
• أَهْوَاءَهُم: سندن خواهشون، سندن من ۾ گهڙيل ڳالهيون.
• وَلِيٍّ: مددگار، سنڀاليندڙ.
• نَصِيرٍ: مدد ڪرڻ وارو، حمايت ڪرڻ وارو.

2) آيت جي تفسير:

اي نبي! يهودي ۽ عيسائي توکان ڪڏهن به راضي نه ٿيندا، جيستائين تون سندن دين ۽ طريقي کي نه اختيار ڪرين. انهن جو مطالبو رڳو بهانو آهي، اصل ۾ اهي تنهنجي دين کي ڪنهن به صورت ۾ قبول ڪرڻ لاءِ تيار نه آهن. تنهن ڪري کين چئو ته: يقيناً الله جي هدايت، يعني اسلام، ئي سچي ۽ ڪامل هدايت آهي، ٻي ڪا به هدايت ان جي برابري نٿي ڪري سگهي. ۽ اي نبي! جيڪڏهن تون — يا تنهنجي امت مان ڪو به — ان واضح علم ۽ بيان کان پوءِ جو تو وٽ آيو آهي، انهن جي خواهشن جي پٺيان لڳي ويو، ته پوءِ الله کان تنهنجي لاءِ ڪو به سنڀاليندڙ ۽ مدد ڪرڻ وارو نه هوندو. هي خطاب اگرچه نبي ڪريم ﷺ کي آهي، پر ان جو مقصد پوري امت کي خبردار ڪرڻ آهي ته حق کي ڇڏي باطل جي پٺيان نه لڳو.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• اسلام ئي واحد سچو ۽ ڪامل دين آهي، ان کان سواءِ ٻي ڪا به هدايت حقيقي نجات جو ذريعو نٿي بڻجي سگهي.
• اهل باطل کي راضي ڪرڻ جي ڪوشش ڪرڻ بيڪار آهي، ڇاڪاڻ ته اهي تڏهن ئي راضي ٿيندا جڏهن مسلمان پنهنجو دين ڇڏي ڏين — ۽ اها ڳالهه ڪنهن به صورت ۾ قبول ڪرڻ جهڙي نه آهي.
• دين ۾ ثابت قدمي ۽ استقامت اختيار ڪرڻ هر مسلمان جو فرض آهي، خاص ڪري جڏهن مخالفن جي طرفان دٻاءُ ۽ لالچ هجي.
• علم ۽ بيان جي اچڻ کان پوءِ به ڪنهن جي خواهشن جي پٺيان لڳڻ تمام وڏو نقصان ۽ خطرو آهي، ڇاڪاڻ ته اهڙي شخص لاءِ الله جي طرفان ڪا به مدد ۽ حمايت نه رهندي آهي.
• قرآن مجيد ۾ الله تعاليٰ پنهنجي نبي کي به خبردار ڪيو آهي، ته جيئن امت وڌيڪ محتاط رهي ۽ حق تي قائم رهڻ جي اهميت سمجهي.
• هي آيت مسلمانن کي ترغيب ڏئي ٿي ته اهي قرآن ۽ اسلام جي هدايت تي مضبوطيءَ سان قائم رهن، ڇاڪاڻ ته ان ۾ ئي دنيا ۽ آخرت جي ڪاميابي آهي.