Baqara surasi — Oyat 133

Kalima ma’nolari:

• شُهَدَاءَ – guvohlar, hozir bo‘lganlar.
• حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُ – Ya’qubga o‘lim yetib keldi, ya’ni o‘limi yaqinlashdi.
• مِن بَعْدِي – mendan keyin, ya’ni mening vafotimdan so‘ng.
• مُسْلِمُونَ – bo‘ysunuvchilar, itoat qiluvchilar, Allohga o‘zini topshirganlar.

Tafsir:

Ey Yahudiylar! Sizlar Ya’qub alayhissalomning o‘limlari yaqinlashgan paytda hozir bo‘lganmisizlar? U zot o‘z farzandlarini yig‘ib, ulardan: “Mendan keyin nimaga ibodat qilasizlar?” deb so‘raganlarida, ular: “Sening Ilohingga va ota-bobolaring Ibrohim, Ismoil va Ishoqning Ilohiga – yagona Ilohga ibodat qilamiz va biz Unga bo‘ysunuvchilarmiz”, deb javob berishganini o‘z ko‘zingiz bilan ko‘rganmisizlar?

Bu savol orqali Alloh taolo Yahudiylarni o‘sha paytda guvoh bo‘lmaganliklarini, ammo keyinchalik o‘zlari ixtiro qilgan yolg‘on da’volarni gapirib yurishlarini rad etmoqda. Ya’qub alayhissalomning farzandlari tavhid (yakkaxudolik) va Islomga (Allohga to‘liq bo‘ysunishga) va’da berishgan edi. Ular o‘z otalariga: “Biz yagona Ilohga ibodat qilamiz, Unga hech kimni sherik qilmaymiz va Unga to‘liq bo‘ysunamiz”, deb aytishdi.

Ushbu oyatda Alloh taolo bizga Ya’qub alayhissalomning o‘lim oldidan qilgan nasihatlarini va farzandlarining tavhidga sodiq qolishlarini eslatmoqda. Bu – barcha payg‘ambarlarning yo‘li bo‘lib, ularning barchasi yagona Ilohga ibodat qilishga va Unga bo‘ysunishga chaqirganlar. Ya’qub alayhissalom ham o‘z farzandlariga shu vasiyatni qilib, ularni Islom – Allohga to‘liq taslim bo‘lish dinida barqaror bo‘lishga undagan.

Ey aziz o‘quvchi! Bu oyat bizga o‘lim haqiqatini va har bir insonning o‘z yaqinlariga qoldiradigan eng yaxshi vasiyatini o‘rgatadi. Payg‘ambarlarning vasiyati mol-dunyo emas, balki iymon va tavhid edi. Biz ham o‘z farzandlarimizga va yaqinlarimizga eng go‘zal vasiyat qilib, ularni yagona Allohga ibodat qilishga va Unga bo‘ysunishga chaqirishimiz kerak. Chunki bu – najot yo‘li va baxtning kalitidir.

Alloh taolo har bir insonni yagona Iloh sifatida tan olishga, Ungagina ibodat qilishga va Unga to‘liq bo‘ysunishga chaqiradi. Bu din – Islom dinidir. Kim shu dinda bo‘lsa, u albatta najot topadi. Payg‘ambarlarning barchasi shu dinni targ‘ib qilganlar va o‘z avlodlariga ham shuni vasiyat qilganlar. Biz ham shu vasiyatga amal qilib, o‘z hayotimizni Allohga ibodat va Unga bo‘ysunish bilan o‘tkazishimiz lozim.