Sura Al-Bakara — Werset 170

Znaczenie słów:

• أَلْفَيْنَا – zastaliśmy, znaleźliśmy.
• آبَاءَنَا – naszych ojców, przodków.
• لَا يَعْقِلُونَ شَيْئًا – nie pojmują niczego, nie rozumieją.
• وَلَا يَهْتَدُونَ – i nie idą właściwą drogą, nie są prowadzeni ku prawdzie.

Tłumaczenie i wyjaśnienie wersetu:

Kiedy wierzący, kierując się szczerą radą i troską o dobro bliźnich, mówią do ludzi trwających w błędzie: „Postępujcie zgodnie z tym, co Bóg objawił w Koranie i co prowadzi ku prawdzie i światłu” – oni z uporem i przekorą odpowiadają: „Nie, my będziemy postępować według tego, co zastaliśmy u naszych ojców i przodków. Ich zwyczaje, tradycje i przekonania są dla nas wystarczające i nie potrzebujemy niczego nowego.”

Bóg jednak wskazuje na bezpodstawność takiego rozumowania, zadając retoryczne pytanie: „Czy będą oni naśladować swoich przodków, nawet jeśli ci przodkowie niczego nie pojmowali z religii, nie rozumieli prawdy i nie szli właściwą drogą?” Oznacza to, że ślepe naśladownictwo nie jest żadnym dowodem słuszności, zwłaszcza gdy dotyczy ludzi pozbawionych zrozumienia i prowadzenia ku dobru. Prawdziwym kryterium jest objawienie Boże i zdrowy rozum, a nie tradycja przodków, jeśli jest ona sprzeczna z prawdą.

Korzyści płynące z wersetu:

1. Nakaz kierowania się objawieniem Bożym ponad tradycją – Islam uczy, że najwyższym autorytetem jest Bóg i Jego Księga. Człowiek powinien badać, rozumieć i wybierać to, co zgodne z prawdą, nawet jeśli wymaga to odejścia od zwyczajów przodków.
2. Krytyka ślepego naśladownictwa – Werset ten uczy nas, że nie można bezkrytycznie podążać za tradycją, jeśli jest ona sprzeczna z rozumem i objawieniem. Bóg zachęca do refleksji i samodzielnego myślenia.
3. Wartość rozumu i prowadzenia Bożego – Człowiek został obdarzony rozumem, aby odróżniać dobro od zła. Prawdziwy sukces polega na łączeniu rozumu z Bożym prowadzeniem, a nie na trwaniu w błędzie z przyzwyczajenia.
4. Miłosierdzie i troska o innych – Werset pokazuje, że wierzący powinni z życzliwością i cierpliwością wzywać innych do prawdy, nawet jeśli spotykają się z odmową. To wyraz miłości do bliźniego i pragnienia jego dobra.
5. Ostrzeżenie przed konsekwencjami uporu – Trwanie w błędzie z powodu dumy lub przywiązania do tradycji może oddalić człowieka od Boga. Islam wzywa do pokory wobec prawdy i gotowości do jej przyjęcia, gdziekolwiek ją znajdziemy.