Sure Bakara — Ayet 170

Kelime Anlamları:

• Elfeyna: Bulduk, rastladık.
• Âbâe: Babalar, atalar.
• Yâkılûne: Aklederler, düşünürler.
• Yehtedûn: Hidayete ererler, doğru yolu bulurlar.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, müşriklerin ve inkârcıların içler acısı hâlini bizlere haber vermektedir. Müminler onlara, "Allah'ın indirdiği kitaba ve O'nun emirlerine uyun" dediklerinde, onlar büyük bir inat ve kibirle şöyle cevap verirler: "Hayır! Biz, babalarımızı üzerinde bulduğumuz yola uyarız." Yani atalarının dinini, örf ve âdetlerini körü körüne taklit etmekte ısrar ederler.

Oysa bu tutum, akıl ve mantıkla bağdaşmaz. Çünkü ataları, hakikati kavrayamayan, Allah'ın dininden habersiz, doğru yolu bulamamış kimselerdi. Onlar ne aklediyor ne de hidayete eriyorlardı. Böyle bir topluluğa uymak, körün eline verilen değneğe sarılmak gibidir; insanı asla hedefe ulaştırmaz.

Bu âyet, taklitçiliğin ve ataları körü körüne izlemenin ne kadar yanlış olduğunu gözler önüne serer. İnsan, hangi toplumda doğarsa doğsun, hangi gelenekle büyürse büyüsün, mutlaka aklını kullanmalı, düşünmeli ve doğruyu araştırmalıdır. Hakikat, her nerede olursa olsun, onu kabul etmekten çekinmemelidir.

Sevgili kardeşlerim! Bu âyet bize, dinin temelinin taklit değil, iman ve akıl olduğunu öğretir. Allah'ın indirdiği Kur'an, insanı cehaletten ilme, karanlıktan aydınlığa, sapıklıktan hidayete çıkaran yegâne rehberdir. Atalarımızın güzel ahlâkını, doğru geleneklerini elbette yaşatmalıyız; ancak asla hakikatin önüne geçirmemeliyiz. Çünkü kıyamet gününde bizler, atalarımızdan değil, kendi amellerimizden sorulacağız.

Allah hepimizi, aklını hakkı bulmak için kullanan, Kur'an'ın nuruyla aydınlanan ve sırat-ı müstakim üzere yürüyen kullarından eylesin. Âmin.