Sura Al-Baqara — Aya 170

Maana ya Maneno:

• أَلْفَيْنَا: tulikuta, tulipata (tulivyowakuta).
• آبَاءَنَا: baba zetu, mababu zetu (wahenga wetu).
• لَا يَعْقِلُونَ شَيْئًا: hawaelewi wala hawafahamu kitu chochote (cha haki na uongofu).
• وَلَا يَهْتَدُونَ: na hawajapata kuongoka wala hawafuati njia iliyonyooka.

Tafsiri ya Aya:

Wakati waambiwa makafiri hawa: "Fuateni yale Aliyoyateremsha Mwenyezi Mungu katika Qur'ani na mwongozo wake," wao husema kwa mkaidi na kujitenga na haki: "Hapana! Sisi tunafuata yale tuliyowakuta nayo baba zetu, yaani mila zao, imani zao za ushirikina, na desturi zao za kuhalalisha na kuharamisha bila hoja yoyote."

Mwenyezi Mungu anawalaumu kwa swali la kukaripia na kulaani: "Je! Wanawafuata baba zao hata kama baba zao hawakuwa na akili ya kuelewa kitu chochote cha haki, wala hawakuwa na uongofu wa kufuata njia iliyonyooka?" Maana yake: Je, ni busara kumfuata mtu asiye na ufahamu wala uongofu? Hapana! Hii ni upumbavu na upotofu ulio wazi, kwa sababu kufuata kunapaswa kuwa kwa mwenye ufahamu na uongofu, si kwa mwenye upofu na ujinga.

Faida Zinazotokana na Aya:

1. Kukataza kufuata mila za mababu bila hoja: Aya hii inafundisha kuwa si kila kitu tulichokuta wazazi wetu wakifanya ni sahihi. Lazima tuchunguze kwa kigezo cha Qur'ani na Sunna, si kwa kigezo cha desturi tu.
2. Kuthibitisha uhuru wa akili na fikra: Muislamu anatakiwa kutumia akili yake kutafuta haki, wala si kufuata upofu. Kufuata bila kufikiri ni sifa ya wapotofu.
3. Kila kitu kinapimwa kwa mwongozo wa Mwenyezi Mungu: Haki haijulikani kwa kufuata watu, bali kwa kufuata yale Aliyoteremsha Mwenyezi Mungu. Hii inampa Muislamu utulivu kwamba dini yake imejengwa juu ya dalili na hoja, si juu ya mila tu.
4. Onyo kwa wazazi na walezi: Inawataka wazazi kuwa waangalifu kwa mielekeo wanayowalea watoto wao, kwani watoto watawafuata. Ni vyema kuwaelekeza kwenye kheri na uongofu, si kwenye mila potofu.
5. Kuthamini neema ya akili: Aya inaonyesha kwamba akili ni neema kubwa, na mtu asiyeitumia kutafuta haki ni kama asiye nayo. Muislamu anahimizwa kuitumia akili yake katika kumtambua Mwenyezi Mungu na kuelewa dini yake kwa usahihi.
6. Uislamu ni dini ya dalili na hoja: Dini yetu haikubali kufuata bila kujua, bali inataka imani yenye misingi na ushahidi. Hii inaifanya dini ya Kiislamu kuwa dini ya kisayansi na ya kimantiki, inayovutia kila mwenye akili timamu.