સૂરા અલ-બકરા — આયત 188

શબ્દોના અર્થ:

• وَلَا تَأْكُلُوا: અને તમે ન ખાઓ (અહીં "ખાવું" એટલે હડપ કરવું, લઈ લેવું).
• أَمْوَالَكُم بَيْنَكُم: એકબીજાના વચ્ચે તમારા ધન-સંપત્તિ.
• بِالْبَاطِلِ: ખોટી રીતે, ગેરકાયદેસર ઢંગે.
• وَتُدْلُوا بِهَا: અને તમે તે (ધન) ને પહોંચાડો (લટકાવો).
• إِلَى الْحُكَّامِ: શાસકો, કાજીઓ તરફ.
• فَرِيقًا: એક ટોળું, એક જૂથ.
• بِالْإِثْمِ: પાપ સાથે, ગુનાહ સાથે.
• وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ: જ્યારે તમે જાણો છો.

આયતનો તફસીર (વ્યાખ્યાન):

અલ્લાહ તઆલા પોતાના મોમિન બંદાઓને નસીહત કરે છે કે તમે એકબીજાનું ધન ખોટા રસ્તે ન લો. એટલે કે ચોરી, લૂંટ, છેતરપિંડી, લાંચ, વ્યાજ, જુગાર, જૂઠી સાક્ષી અને બીજા જે રસ્તાઓ શરીઅતમાં હરામ ઠરાવાયા છે, તે કોઈ પણ રીતે બીજાની માલિકીનું ધન પોતાના કબજામાં ન લો.

પછી અલ્લાહ તઆલા એક ખાસ ચેતવણી આપે છે: તમે તમારા ખોટા દાવા અને જૂઠી સાક્ષી સાથે કાજી-શાસકો પાસે જઈને એવું ન કરો કે જેથી બીજા લોકોનું ધન પાપ અને ગુનાહ સાથે હડપ કરી લો. ઘણી વાર એવું બને છે કે વ્યક્તિ પોતે જાણે છે કે આ ધન તેનું નથી, તેનો હક નથી, છતાં ખોટી રીતે કોર્ટ-કચેરીમાં જઈને ખોટા પુરાવા રજૂ કરે છે અથવા લાંચ આપીને ફેંસલો પોતાના પક્ષમાં કરાવે છે. આવું કરવું સખત હરામ છે.

આયતના અંતમાં અલ્લાહ તઆલા ફરમાવે છે: "અને તમે જાણો છો" — એટલે કે તમે સારી રીતે જાણો છો કે આ કામ હરામ છે, તેમ છતાં જાણી જોઈને પાપ કરો છો. જાણી જોઈને પાપ કરવું એ અજાણતાં પાપ કરવા કરતાં વધુ ખરાબ છે અને તેની સજા પણ વધુ કડક છે.

આયતમાંથી મળતા ફાયદા અને શીખ:

1. ઇસ્લામ દરેક મુસલમાનના ધન, ઇઝ્ઝત અને હકની રક્ષા કરે છે. કોઈ પણ વ્યક્તિનું ધન ખોટા રસ્તે લેવું એ અલ્લાહ સામે મોટો ગુનાહ છે.
2. ઇસ્લામ એવો દીન છે જે સમાજમાં ઇન્સાફ, પ્રામાણિકતા અને ભાઈચારો સ્થાપિત કરે છે. જ્યારે દરેક વ્યક્તિ બીજાના હકની ઇઝ્ઝત કરે, ત્યારે સમાજમાં શાંતિ અને સુખ ફેલાય છે.
3. આ આયત આપણને શીખવે છે કે ફક્ત દુન્યવી કાયદો નહીં, પણ અલ્લાહનો કાયદો પણ આપણી સામે છે. જો આપણે ખોટા રસ્તે ધન લઈએ, તો ભલે દુનિયાની અદાલતમાંથી બચી જઈએ, પણ અલ્લાહની અદાલતમાંથી કદી બચી શકીશું નહીં.
4. ઇસ્લામ આપણને શીખવે છે કે હલાલ રીતે કમાઓ અને હલાલ રીતે ખાઓ. હરામ ધનમાં કદી બરકત નથી હોતી, તેનાથી દુનિય