Baqara surasi — Oyat 279

Kalimalarning maʼnolari:

• Faʼzanu: biling va ishonch hosil qiling.
• Harb: urush, jang.
• Ruʼusu amvolikum: mol-muʼlkingizning asl sarmoyasi, qarz berilgan asl pul.

Tafsir:

Ey moʻminlar! Agar sizlarga buyurilgan riboni (suddan olingan ortiqcha pulni) tark etish haqidagi amrga boʻysunmasangiz va undan qaytmasangiz, bas, Alloh va Uning Rasuli tomonidan sizga qarshi urush eʼlon qilinganini bilingsiz va shunga ishonch hosil qilinglar. Bu juda ogʻir ogohlantirish boʻlib, kimki Alloh va Rasuli bilan urushsa, albatta halok boʻladi. Agar tavba qilib, riboni tark etsangiz, sizlarga mol-muʼlkingizning asl sarmoyasi — qarz bergan asl pulingiz qaytariladi. Sizlar hech kimga zulm qilmaysizlar, yaʼni asl sarmoyangizdan ortiqcha narsani talab qilib, qarzdorga ogʻirlik qilmaysizlar. Va sizlarga ham zulm qilinmaydi, yaʼni qarzdorlar sizlarning asl sarmoyangizni kamaytirib bermaydilar. Bu oyatda ribo harom qilinganidan keyin ham undan qaytmaganlarga nisbatan eng qattiq tahdid — Alloh va Rasuli bilan urush eʼlon qilish kelgan.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

• Ribo (suddan foyda olish) eng katta gunohlardan biri boʻlib, Alloh va Uning Rasuli bilan urushishga tenglashtirilgan. Bu esa moʻminlarni ribodan qattiq ogohlantiradi va undan saqlanishga undaydi.
• Tavba qilish eshigi har doim ochiqdir. Kimki ribodan qaytsa, unga faqat asl sarmoyasi qaytariladi, bu esa adolat va rahm-shafqatning namunasidir.
• Islom dini har ikki tomonning manfaatini himoya qiladi: qarzdor ortiqcha toʻlovdan ozod boʻladi, qarz beruvchi esa asl pulini yoʻqotmaydi. Bu esa jamiyatda oʻzaro ishonch va adolatni mustahkamlaydi.
• Ushbu oyat musulmonlarga iqtisodiy munosabatlarda halollik va adolatni saqlashni, har qanday nohaq foydadan voz kechishni oʻrgatadi. Bu esa jamiyatda baraka va tinchlikni keltiradi.