સૂરા અલ-બકરા — આયત 279

શબ્દોના અર્થ:

• فَإِن لَّمْ تَفْعَلُوا: તો જો તમે ન કરો (એટલે કે વ્યાજ છોડવાનો હુકમ ન માનો).
• فَأْذَنُوا: તો જાણી લો, યકીન કરી લો.
• بِحَرْبٍ مِّنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ: અલ્લાહ અને તેના રસૂલ તરફથી યુદ્ધની.
• وَإِن تُبْتُمْ: અને જો તમે તૌબા કરો (વ્યાજથી પાછા ફરો).
• رُءُوسُ أَمْوَالِكُمْ: તમારા મૂડીના મૂળ (જેટલું ધિરાણ આપ્યું હતું તેટલું જ).
• لَا تَظْلِمُونَ: તમે જુલ્મ નહીં કરો (વધારે લઈને).
• وَلَا تُظْلَمُونَ: અને તમારા પર જુલ્મ નહીં થાય (ઓછું આપીને).

આયતની તફસીર:

જો તમે અલ્લાહના આ હુકમને ન માનો અને વ્યાજ લેવાનું ચાલુ રાખો, તો નિશ્ચિત જાણી લો કે તમે અલ્લાહ અને તેના રસૂલ સાથે યુદ્ધની સ્થિતિમાં છો. આ ખૂબ જ ભયંકર ચેતવણી છે, જે દર્શાવે છે કે વ્યાજ એ કેટલો ગંભીર ગુનો છે. પરંતુ જો તમે તૌબા કરી લો, વ્યાજ લેવાનું છોડી દો અને અલ્લાહ તરફ પાછા ફરો, તો તમારા માટે ફક્ત તમારી મૂડીનો હક છે — જેટલું ધિરાણ તમે આપ્યું હતું તેટલું જ. તમે વ્યાજના રૂપમાં વધારે લઈને કોઈની ઉપર જુલ્મ ન કરો, અને બીજા પણ તમારી મૂળ રકમમાંથી ઓછું આપીને તમારા પર જુલ્મ ન કરે. આ રીતે ન્યાય સ્થપિત થાય છે — ન તમે અત્યાચાર કરો, ન તમારા પર અત્યાચાર થાય.

આયતમાંથી મળતા ફાયદા અને શીખ:

1. વ્યાજની ભયંકરતા: આ આયત સ્પષ્ટ કરે છે કે વ્યાજ લેવું એ અલ્લાહ અને તેના રસૂલ સાથે યુદ્ધ કરવા સમાન છે. આ દર્શાવે છે કે ઇસ્લામમાં વ્યાજ કેટલું ગંભીર પાપ છે, અને તેને છોડવું કેટલું જરૂરી છે.
2. તૌબાનો દરવાજો ખુલ્લો છે: જો કોઈ વ્યાજમાં સંડોવાયેલો હોય, તો તેને તૌબા કરવાનું કહેવામાં આવ્યું છે. અલ્લાહ તઆલા પોતાના બંદાઓને પાછા ફરવાની તક આપે છે, જે તેની રહેમત અને ક્ષમાને દર્શાવે છે.
3. ન્યાય અને સમાનતા: ઇસ્લામનો આર્થિક નિયમ ન્યાય પર આધારિત છે. મૂડી પાછી મળવી જોઈએ, પણ તેના પર વધારે લેવો જુલ્મ છે. આ આયત દર્શાવે છે કે ઇસ્લામ ધનિક અને ગરીબ બંનેના હકની રક્ષા કરે છે.
4. અલ્લાહની ચેતવણી ગંભીર છે: "અલ્લાહ અને તેના રસૂલ તરફથી યુદ્ધ" જેવા શબ્દો દર્શાવે છે કે અલ્લાહના હુકમોની અવગણના કરવી કેટલી ખતરનાક છે. આ આપણને અલ્લાહના આદેશો પાળવા અને તેના નિષેધોથી બચવા પ્રેરણા આપે છે.
5. ઇસ્લામની સુંદરતા: ઇસ્લામ એવો ધર્મ છે જે માનવતાના હિતની રક્ષા કરે છે. વ્યાજ પર પ્રતિબંધ એ ગરીબોના શોષણને રોકવા અને સમાજમાં આ