સૂરા અલ-બકરા — આયત 66

1. શબ્દોના અર્થ:

• فَجَعَلْنَاهَا: તો અમે તેને બનાવી દીધું.
• نَكَالًا: સજા, દંડ, બોધપાઠ, જેથી બીજા ડરી જાય.
• لِمَا بَيْنَ يَدَيْهَا: તેના પહેલાંની (આસપાસની) વસ્તીઓ માટે.
• وَمَا خَلْفَهَا: અને તેના પછી આવનારાઓ માટે.
• مَوْعِظَةً: ઉપદેશ, નસીહત, બોધ.
• لِّلْمُتَّقِينَ: ડરવાવાળાઓ માટે, અલ્લાહથી ડરીને ખરાબ કામોથી બચનારાઓ માટે.

1. આયતની તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા આ આયતમાં જણાવે છે કે જ્યારે તે વસ્તીના લોકોએ હુકમનો ઇન્કાર કર્યો અને શનિવારના દિવસે માછલી પકડવાની મના હોવા છતાં યે યુક્તિથી માછલી પકડી, તો અલ્લાહે તેમને કઠોર સજા આપી અને તેમને વાંદરા બનાવી દીધા. આ ઘટનાને અલ્લાહે એક બોધપાઠ અને ચેતવણી બનાવી દીધી.

આ સજા તે સમયના આસપાસની વસ્તીઓ માટે પણ શિક્ષા અને બોધપાઠ હતી, જેથી તેઓ જોઈ શકે કે અલ્લાહના હુકમની અવજ્ઞા કરનારનું શું પરિણામ થાય છે. તેમજ ભવિષ્યમાં આવનારા લોકો માટે પણ તે એક ચેતવણી છે, જેથી કોઈ પણ વ્યક્તિ આવું ખરાબ કામ ન કરે અને તેમની જેવી સજાને પાત્ર ન બને.

વધુમાં, અલ્લાહે આ ઘટનાને મુત્તકીન (અલ્લાહથી ડરનારા) લોકો માટે ઉપદેશ અને નસીહત બનાવી દીધી. મુત્તકી લોકો એ છે જેઓ અલ્લાહના અઝાબથી ડરે છે અને તેની હદોથી આગળ વધતા નથી. તેઓ આ ઘટનામાંથી શીખ લે છે કે અલ્લાહની અવજ્ઞા કરવાથી કેવી કઠોર સજા મળી શકે છે, અને તેથી તેઓ સાવધાન રહે છે અને સત્ય પર દૃઢ રહે છે.

1. આયતમાંથી મળતા ફાયદા અને ઇસ્લામ તરફ આકર્ષણ:

• અલ્લાહ તઆલા પોતાના બંદાઓને ચેતવણી આપે છે કે તેની હદોથી આગળ વધવું અને હુકમની અવજ્ઞા કરવી કેટલી ખતરનાક છે. આ દર્શાવે છે કે અલ્લાહ કેટલો દયાળુ છે કે તે આપણને પહેલેથી જ ચેતવે છે, જેથી આપણે બચી જઈએ.
• આ ઘટના બતાવે છે કે અલ્લાહનો ઇન્સાફ અને તેની સજા બધા માટે એક પાઠ છે. જે લોકો અલ્લાહથી ડરે છે, તેઓ આ પાઠમાંથી શીખ લે છે અને પોતાના જીવનને સુધારે છે.
• ઇસ્લામમાં તકવા (અલ્લાહથી ડરવું) નું ખૂબ મહત્વ છે. આ આયત બતાવે છે કે મુત્તકી લોકો માટે આ ઘટના ઉપદેશ છે, અને તેઓ તેમાંથી ફાયદો ઉઠાવે છે. આપણે પણ તકવા અપનાવવું જોઈએ, જેથી આપણે અલ્લાહની સજાથી બચી શકીએ.
• અલ્લાહની સજા કેવી પણ હોઈ શકે છે તે જાણીને આપણે અલ્લાહની રહેમત અને માફી માંગવી જોઈએ. ઇસ્લામ આપણને શીખવે છે કે ભૂલ કર્ય