સૂરા અલ-બકરા — આયત 67

શબ્દોની સમજૂતી:

• وَإِذْ: અને યાદ કરો જ્યારે.
• بَقَرَةً: ગાય (એક ગાય).
• هُزُوًا: મજાક, ઉપહાસ, મસ્ખરી.
• أَعُوذُ بِاللَّهِ: હું અલ્લાહની પનાહ માંગું છું.
• الْجَاهِلِينَ: અજ્ઞાનીઓ, મૂર્ખાઓ.

આયતની તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા બની ઈસ્રાઈલને યાદ કરાવે છે કે જ્યારે મૂસા (અલૈહિસ્સલામ)એ તેમની કોમને કહ્યું કે અલ્લાહ તમને આદેશ આપે છે કે એક ગાય ઝબહ કરો (કતલ કરો). આ સાંભળીને તેમની કોમે હઠ અને ઉપહાસના સ્વરમાં કહ્યું: શું તમે અમને મજાકનું પાત્ર બનાવો છો? ત્યારે મૂસા (અલૈહિસ્સલામ)એ કહ્યું: હું અલ્લાહની પનાહ માંગું છું કે હું અજ્ઞાનીઓમાંથી ન થાઉં.

આ ઘટના બની ઈસ્રાઈલના પૂર્વજોની હઠ, વધુ પડતા સવાલો અને દલીલબાજીને દર્શાવે છે. જ્યારે તેમને અલ્લાહનો આદેશ મળ્યો તો તેમણે તરત પાલન કરવાને બદલે પ્રશ્નો ઉઠાવવા શરૂ કર્યા. તેમનો પ્રશ્ન એ હતો કે તમે અમને ઉપહાસનું પાત્ર બનાવો છો? કારણ કે તેમને લાગ્યું કે એક કતલ થયેલી વ્યક્તિના રહસ્યને ઉકેલવા માટે ગાય ઝબહ કરવાનો આદેશ કેવી રીતે સંબંધિત હોઈ શકે? તેમણે આ આદેશની અંદરની હિકમત સમજી નહીં.

મૂસા (અલૈહિસ્સલામ)એ તેમના આરોપનો જવાબ આપતાં કહ્યું: હું અલ્લાહની શરણ માંગું છું કે હું એવા લોકોમાંથી ન થાઉં જે અલ્લાહ પર જૂઠું બોલે અથવા લોકો સાથે મજાક કરે. ઉપહાસ કરવો એ અજ્ઞાનીઓનું કામ છે, પયગંબરોનું નહીં. પયગંબર હંમેશા અલ્લાહનો સંદેશો પહોંચાડે છે, મજાક કરતા નથી.

આયતમાંથી શીખ:

1. અલ્લાહના આદેશો મળે ત્યારે તરત પાલન કરવું જોઈએ, વધુ પડતા સવાલો અને દલીલો કરવી ન જોઈએ, કારણ કે આ હઠ અને અવજ્ઞાનું લક્ષણ છે.
2. પયગંબરો અલ્લાહના સંદેશા પહોંચાડનારા હોય છે, તેઓ લોકો સાથે મજાક કરતા નથી. તેમના પર ઉપહાસનો આરોપ લગાવવો એ અજ્ઞાનતા છે.
3. અલ્લાહની હિકમત અને જ્ઞાન અમારી સમજથી ઉપર છે. આપણે દરેક આદેશની અંદરની હિકમત સમજી શકતા નથી, પરંતુ આપણે વિશ્વાસ રાખવો જોઈએ કે અલ્લાહનો દરેક આદેશ ભલાઈ અને હિકમતથી ભરપૂર છે.
4. ઉપહાસ અને મજાક કરવી એ અજ્ઞાનીઓનું કામ છે. આપણે આપણી જીભને નિયંત્રિત રાખવી જોઈએ અને ગંભીરતાથી વાત કરવી જોઈએ.
5. અલ્લાહના પયગંબરોની શિક્ષા અને તેમની સાથેના વ્યવહારમાંથી શીખવું જોઈએ કે અલ્લાહના આદેશોને હલકી નજરે જોવું એ ખતરન