Аль-Бакара сүрөсү — Аят 7

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• خَتَمَ (хатама): Мөөр басты, бекем жаап койду дегенди билдирет. Бул жерде Аллах алардын жүрөктөрүн жана кулактарын мөөрлөп, акыйкатты кабыл кылуудан тосконун билдирет.
• طَبَعَ (таба'а): Мөөр басуу, из калтыруу деген мааниде. Жүрөккө акыйкат кирбей тургандай бекем жабылып калышын түшүндүрөт.
• غِشَاوَةٌ (гшиава): Парда, капкак, көздү тоскон тосмо дегенди билдирет. Бул жерде көздөрүнүн үстүндөгү акыйкатты көрүүгө тоскоол болгон тосмо.
• عَذَابٌ عَظِيمٌ (азабун азыйм): Улуу, чоң азап. Бул жерде акыреттеги тозок азабы тууралуу айтылууда.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта каапырлардын жана эки жүздүүлөрдүн абалын баяндайт. Алар акыйкат ачык-айкын болуп турганына карабастан, аны кабыл кылуудан баш тартышты жана ага каршы келишти. Ошонун натыйжасында Аллах алардын жүрөктөрүн мөөрлөп койду — эми алар жакшылыкты түшүнбөйт, акыйкатты кабыл кылбайт. Ошондой эле алардын кулактарын мөөрлөдү — алар акыйкатты угушат, бирок ага ишенип, баш ийүү менен кулак салышпайт. Ал эми көздөрүнүн үстүндө парда бар — алар акыйкаттын ачык-айкындыгына карабастан, аны көрүшпөйт. Бул алардын өз каалоолору менен акыйкаттан баш тартып, ага каршы келгенинин себебинен болду. Натыйжада аларды акыретте улуу азап күтүп турат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана өкүмдөр:

• Акыйкатты издөөнүн маанилүүлүгү: Бул аят бизге акыйкатты кабыл кылууга аракет кылуубуз керектигин үйрөтөт. Эгер адам акыйкатты өзүнүн каалоосуна ылайык четке какса, акырында аны түшүнүү жөндөмүнөн ажырап калышы мүмкүн.
• Аллахтын адилеттиги: Аллах эч кимге зулумдук кылбайт. Адамдар өздөрү акыйкаттан баш тартып, ага каршы келгендиктен, Аллах алардын жүрөктөрүн мөөрлөйт. Бул Аллахтын адилет сотунун көрүнүшү.
• Тообо эшигинин ачыктыгы: Бул аятта айтылган мөөр басуу — адам өзү каалагандай күнөөгө батып, акыйкаттан баш тарткандан кийин гана болот. Ал эми ким акыйкатты издеп, тообо кылса, Аллах анын тообосун кабыл кылат.
• Кулак жана көз — Аллахтын берген жакшылыктары: Бул аят бизге кулак жана көздүн аркылуу акыйкатты кабыл алуубуз керектигин эскертет. Бул жакшылыктарды туура пайдалануу — адамдын милдети.
• Акыреттеги азаптан сактануу: Аяттын аягында айтылган улуу азап — бул дүйнөдөгү акыйкаттан баш тартуунун акыреттеги натыйжасы. Бул бизди акыйкатты кабыл кылууга жана Аллахтын буйруктарына баш ийүүгө чакырат.