سوره طہ — آيت 10

1) مشڪل لفظن جي معنيٰ:

• امْكُثُوا: ترسو، بيهو، انتظار ڪريو.
• آنَسْتُ: مون ڏٺو، مون کي نظر آئي.
• قَبَسٍ: باهه جو چڱو، ٻرندڙ ٽڪر يا شعلو جيڪو ڪنهن لڪڙي جي چوٽيءَ يا ڦتيليءَ تي کڻي وڃبو آهي.
• هُدًى: هدايت، رستو ڏيکاريندڙ، يعني اهڙو ماڻهو جيڪو رستو ٻڌائي.

2) تفسير:

(ياد ڪريو) جڏهن موسىٰ عليه السلام رات جي اونداهيءَ ۾ باهه جو هڪ ڏيئو ڏٺو، ته پنهنجي گهر وارن کي چيائين ته: ”اوهان پنهنجي هن جاءِ تي ترسو ۽ انتظار ڪريو، مون کي باهه نظر آئي آهي. اميد آهي ته مان ان باهه مان اوهان لاءِ هڪ ٻرندڙ چڱو کڻي اچان، جنهن سان اوهان گرمي حاصل ڪري سگهو ۽ باهه ٻاري سگهو، يا ان باهه وٽ ڪو اهڙو شخص ملئي جيڪو اسان کي رستو ڏيکاري ۽ اسان کي گم ٿيڻ کان بچائي.“

هو رات جو سفر ۾ پنهنجي زال ۽ گهر وارن سان گڏ هو، اونداهي ۽ سرديءَ سبب رستو ڳولهڻ مشڪل ٿي پيو هو. ان وقت هن کي پري کان باهه جو لاٽ نظر آيو، ته هن پنهنجي گهر وارن کي اتان ئي بيهڻ جو چيو ۽ پاڻ ان باهه ڏانهن وڃڻ جو ارادو ڪيو، ته متان ان مان ڪا چڱي کڻي اچي يا اتي ڪو رستو ڏيکاريندڙ ملي وڃي.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله جي قدرت ۽ حڪمت تي ڀروسو: موسىٰ عليه السلام هڪ معمولي باهه ڏانهن ويو، پر الله پنهنجي حڪمت سان انهيءَ باهه وٽ هن سان ڳالهايو ۽ هن کي نبوت سان نوازيو. ان مان معلوم ٿئي ٿو ته الله جي رحمت ۽ مدد ڪڏهن ۽ ڪٿان ايندي آهي، ان جو اندازو به انسان کي نه هوندو آهي.
• گهر وارن سان نرمي ۽ خيال رکڻ: موسىٰ عليه السلام پنهنجي گهر وارن کي اونداهي ۾ اڪيلو نه ڇڏيو، پر کين چيو ته اوهان هتي ترسو، مان وڃي ڏسان ٿو. اهو سيکاريندو آهي ته گهر وارن جو خيال رکڻ ۽ کين آرام ڏيڻ پيغمبرن جي سيرت جو حصو آهي.
• اميد ۽ ڪوشش جو درس: موسىٰ عليه السلام کي رستو نه ٿي مليو، پر هن اميد نه ڇڏي ۽ باهه ڏانهن وڃڻ جو فيصلو ڪيو. ان مان سبق ملي ٿو ته مشڪلاتن ۾ به اميد رکڻ ۽ ڪوشش ڪرڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته الله جي طرفان مدد اچي سگهي ٿي.
• قرآن جي سچائي ۽ انبياءَ جي سيرت: قرآن ۾ انبياءَ جون اهڙيون حقيقي ۽ تفصيلي ڳالهيون بيان ٿيل آهن، جيڪي انسان کي هدايت ۽ نصيحت ڏين ٿيون. ان مان دل ۾ قرآن جي سچائي ۽ انبياءَ جي پيرويءَ جي رغبت پيدا ٿئي ٿي.
• هدايت جي تلاش: موسىٰ عليه السلام رستي جي ڳولا ۾ هئا ۽ الله کين نه رڳو رستو ڏيکاريو، پر نبوت جهڙي وڏي نعمت سان به نوازيو. ان مان معلوم ٿئي ٿو ته جيڪو به سچي دل سان هدايت ڳولي ٿو، الله ان کي هدايت ضرور عطا فرمائي ٿو.