Toha surasi — Oyat 83

Kalima ma'nolari:

• A'jalaka – seni shoshiltirdi, oldinga chiqishga undadi.
• An qavmika – qavmingdan, yoningdagi odamlardan.

Tafsir:

Ey Muso! Qavmingni ortda qoldirib, ularni tashlab, yolg'iz o'zing oldinga shoshilib kelishingga nima sabab bo'ldi? Alloh taolo Muso alayhissalomga bu savolni berib, uning shoshqaloqligini muloyimlik bilan tanbeh qilmoqda. Muso o'z qavmidan yetmish kishini olib, Robbisining munojoati va Tavrotni olish uchun Tur tog'iga yo'l olgan edi. Tog'ga yaqinlashganda esa, Robbisi bilan muloqot qilish ishtiyoqi shunchalik kuchaydiki, u qavmidan ayrilib, yolg'iz o'zi oldinga tezlik bilan ketdi. Alloh taolo unga bu savol bilan, nega qavmingni ortda qoldirib, ularni kutmay oldinga shoshilding, deb so'ramoqda. Bu savol Musoni tarbiyalash va unga sabr-toqatni o'rgatish uchun edi.

Foydalar:

1. Qavm va jamoat bilan ish qilishda sabr-toqatli bo'lish, ularni ortda qoldirib shoshilmaslik kerak. Rahbar o'z qavmini e'tibordan chetda qoldirmasligi lozim.
2. Allohga bo'lgan muhabbat va ishtiyoq insonni shoshiltirishi mumkin, lekin bu ishda ham me'yorni saqlash, boshqalarning ahvolini hisobga olish zarur.
3. Alloh taolo o'z payg'ambariga nisbatan ham muloyim va tarbiyaviy savol bilan murojaat qiladi. Bu esa boshqalarga nisbatan muomala qilishda go'zal uslubni o'rgatadi.
4. Payg'ambarlar ham inson bo'lib, ularda ham shoshqaloqlik kabi xislatlar bo'lishi mumkin, ammo Alloh ularni tarbiyalab, eng go'zal xulqqa yetaklaydi. Bu esa bizga o'z xatolarimizni tuzatishda ibratdir.
5. Allohning bandasi bilan suhbati — bu unga yaqinlashish va ulug' ne'matdir. Muso alayhissalomning shoshilishi ana shu ne'matga bo'lgan ishtiyoqdan edi. Bu esa mo'minlarga Allohga yaqinlashishga intilishni o'rgatadi.