Toha surasi — Oyat 93

Kalimalarning ma’nolari:

• Alla tattabi’an: “Meni ta’qib qilishingdan seni nima to‘sdi?” degan ma’noni bildiradi. Ya’ni, nega menga ergashib kelmading?
• Afa ‘asayta amri: “Mening buyrug‘imga itoatsizlik qildingmi?” — ya’ni, sendan so‘ralgan ishni tark etdingmi?

Tafsir:

Muso alayhissalom o‘z qavmidan ajralib, Tur tog‘iga Robbisi bilan va’dalashgan joyga ketgan edi. U qaytib kelgach, qavmini butga sig‘inayotgan holda ko‘rdi. Shunda u akasi Horunga murojaat qilib dedi: “Ey Horun! Qavmimni zulmatga botib, to‘g‘ri yo‘ldan adashganini ko‘rganingda, seni nima to‘sdi — nega ularni tark etib, menga ergashib kelmading? Men senga ularni boshqarishni, ularni isloh qilishni va mening ketishimdan keyin mening yo‘limda sobit turishni buyurgan edim. Bas, sen mening buyrug‘imga xilof ish qildingmi?” Bu so‘zlar Musoning qavmi uchun qattiq qayg‘urgani va ularning gunohga botganidan qattiq xafa bo‘lganini ko‘rsatadi. U Horunning bu ishni qanday qilib oldini olmaganiga hayron bo‘ldi, chunki Horun payg‘ambar bo‘lsa-da, qavmning bosimiga dosh bera olmagan edi.

Foydalar:

• Bu oyatdan o‘rganamizki, rahbar va ota-ona o‘z qo‘l ostidagilarning xatolariga befarq qaramasligi, balki ularni to‘g‘rilashga intilishi kerak.
• Din uchun g‘ayrat qilish va xato amallarni ko‘rganda e’tiroz bildirish — mo‘minning xislatidir.
• Buyruq berilgan ishni bajarishda sustkashlik qilish — itoatsizlikdir; har bir mas’ul o‘z vazifasini to‘liq ado etishi lozim.
• Payg‘ambarlar ham bir-birlaridan hisob so‘raganlari, haq yo‘lda hatto yaqin kishilarga nisbatan ham adolatli munosabatda bo‘lishlari kerakligini ko‘rsatadi.