سوره طه — آیه 95

معانی کلمات:

• خَطْبُکَ: یعنی کار و شأن تو، موضوع و ماجرای تو.
• سامِری: نام شخصی از بنیاسرائیل که گوساله را ساخت.

تفسیر آیه:

پس از آنکه حضرت موسی علیهالسلام از کوه طور بازگشت و قوم خود را در حال گوسالهپرستی دید، نخست برادرش هارون را مورد خطاب قرار داد و سپس رو به سامری کرد و فرمود: «پس کار و شأن تو چیست ای سامری؟» یعنی چه چیز تو را بر آن داشت که چنین کردی؟ چه انگیزهای داشتی که گوسالهای ساختی و قوم مرا گمراه کردی؟ این سخن با لحنی توبیخآمیز و بازخواستکننده بیان شد تا سامری پاسخگوی عمل زشت خود باشد. موسی علیهالسلام میخواست بداند چه عاملی او را به این کار بزرگ و گمراهکننده واداشت و چرا این فتنه عظیم را در میان بنیاسرائیل برپا کرد.

فواید و پیامهای آیه:

1. مسئولیتپذیری در برابر گمراهی دیگران: هر کس در برابر اعمالی که سبب گمراهی دیگران میشود، بازخواست خواهد شد و باید پاسخگوی کار خود باشد.
2. اهمیت پرسشگری در اصلاح جامعه: رهبران و مسئولان باید در برابر انحرافات، با دقت و جدیت از عوامل آن پرسوجو کنند تا ریشه فساد را بخشکانند.
3. نکوهش فریبکاری و حیلهگری: کسانی که با نیرنگ و فریب، مردم را از راه راست منحرف میکنند، در پیشگاه خداوند و بندگان صالح او سرزنش و بازخواست خواهند شد.
4. لزوم هوشیاری در برابر فتنهگران: این آیه به مؤمنان میآموزد که همیشه مراقب افرادی باشند که با ظاهرسازی، دین مردم را هدف قرار میدهند و باید با آنها با قاطعیت برخورد کنند.